احمد بن ابى طيفور در سال 204 هجرى يعنى سالى كه مأمون از خراسان وارد بغداد شد در بغداد تولد يافت و در سال 280 هجرى در بغداد بدرود زندگى گفت . وى مدتها معلم مكتب‌خانه‌هاى عمومى بود و به تعليم اطفال مىپرداخت ولى بعدها از مدرّسان خاص گرديد و در جانب شرقى بازار ورّاقان بغداد مجلس درس داشت . ديگر از اين‌گونه كتابهاى اخلاقى و تربيتى كه هرچند جزء آثار مؤلفين اسلامى شمرده شده‌اند و بايد آنها را از آثار ساسانى شمرد ، كتب ابن مقفع است . در فهرست كتابهاى ابن مقفع سه كتاب به نامهاى « الاداب الكبير » و « الادب الصغير » و « اليتيمه » ذكر شده است كه از نظر موضوع ما شايسته بحث و بررسى مىباشند . از اين سه كتاب دو كتاب آن موجود است كه يكى به نام « الادب الكبير » خوانده مىشود و ديگرى هم به نام « الادب الصغير » . اين كتاب اخير را گاهى به نام « اليتيمه » هم خوانده‌اند ولى ظاهرا كتاب « اليتيمه » كه در فهرست ابن نديم نام آن آمده مفقود است . و اما دو كتاب موجود بارها به نام « الادب الكبير » و « الادب الصغير » چاپ شده و در دسترسند . « 1 » اين دو كتاب معمولا از ابن مقفع دانسته شده و آنچه هم از مطالب آنها در مؤلفات قديم و جديد عربى نقل شده با عنوان « آداب ابن مقفع » معروف گرديده و حتى مسكويه نيز در مجموعهء جاودان خرد آنچه را كه از ابن مقفع با عنوان « اداب ابن المقفع و وصاياه » « 2 » نقل كرده آنها را در فصل مخصوص « حكم الاسلاميين » آورده نه در

--> ( 1 ) . كتاب « الادب الكبير » ( كه ابن خلكان آن را به نام الدره اليتيمه هم خوانده ) بار اول به وسيلهء شكيب ارسلان از دانشمندان سوريه به چاپ رسيد و در سال 1897 ميلادى در بيروت تجديد چاپ شد و بار ديگر محمد كرد على آن را در كتاب « رسائل البلغا » به چاپ رسانيد و يك‌بار هم در اسكندريه مصر و اخيرا هم با كتاب « الادب الصغير » در سال 1960 به وسيلهء يوسف ابو حلقه از ادباى لبنان به چاپ رسيده و كتاب « الادب الصغير » هم در « رسائل البلغا » ( قاهره 1331 هجرى ) و به وسيلهء احمد زكى پاشا در اسكندريه در سال 1329 هجرى و به وسيلهء يوسف ابو حلقه در بيروت 1960 به چاپ رسيده است . ( 2 ) . الحكمة الخالدة ، ص 293 .