كتاب جاويدان خرد ساسانى كه با اين عبارت معرفى شده است : « خلفه اوشهنج الملك وصية على خلفه ، و نقله من اللسان القديم الى اللسان الفارسى كنجور ابن اسفنديار ، وزير ملك ايران شهر ، و نقله الى العربية الحسن بن سهل ، اخو الفضل بن سهل ذو الرياستين و تممه احمد بن محمد [ بن ] مسكويه » . يعنى : اين كتاب يادگار هوشنگ شاه است همچون وصيتى به جانشينش كه گنجور پسر اسفنديار وزير پادشاه ايران شهر آن را از زبان كهن به زبان فارسى برگرداند ، و حسن بن سهل برادر فضل بن سهل ذو الرياستين آن را به زبان عربى ترجمه كرد و احمد بن محمد بن مسكويه آن را تكميل كرد . و چون در بخش دوم اين كتاب كه ترجمهء فارسى جاويدان خرد نقل خواهد شد با تفصيل بيشترى از اين كتاب سخن خواهد رفت ازاين‌رو در اينجا تنها به ذكر نام و عنوان آن اكتفا مىشود . « مواعظ آذرباد » آذربد مارسپندان موبدان موبد ايرانى در روزگار شاپور دوم ( 379 - 310 ) بوده ، و در ادبيات اخلاقى ساسانى و زرتشتى به علم و حكمت شهرت داشته و از سخنان بسيارى كه چه در پهلوى و چه در عربى به او نسبت داده شده چنين پيداست كه به نام اين شخص هم در ادبيات ساسانى آثار اخلاقى و دينى متعددى وجود داشته و آنچه تا امروز برجاى مانده قطعات ناقصى از آنها است . مسكويه پس از نقل كتاب « جاودان خرد » يا « نامهء هوشنگ » زير عنوان « آداب الفرس » به نقل قطعات ديگرى از ترجمهء عربى آثار اخلاقى ايران پرداخته و نخستين كتاب يا نوشته‌اى كه از آن مطالبى نقل كرده « مواعظ آذرباد » است . سخنان حكيمانهء آذرباد در دو جا از مجموعهء مسكويه نقل شده ؛ يكى بعد از جاودان خرد « 1 » و زير عنوان « مواعظ آذرباد » و ديگرى چندين صفحه پس از اين قطعه و زير عنوان « قال حكيم الفرس آذرباد » . « 2 » قطعهء اول بزرگتر و قطعهء دوم كوچكتر است .

--> ( 1 ) . الحكمة الخالدة ، ص 26 . ( 2 ) . الحكمة الخالدة ، ص 67 .