ابن مقفع مترجم معروف كتابهاى فارسى نويسندهء پرآوازهء زبان عربى و خاندان برمكيان وزيران معروف هارون الرشيد كه گذشته از مقامى كه خود در بلاغت عربى داشته‌اند « 1 » و اهتمامى كه به نقل علوم به زبان عربى مىكرده‌اند ، كسانى را هم به نقل بعضى از آثار علمى به زبان فارسى مىگماشته‌اند . « 2 » و خاندان سهل سرخسى ( فضل و حسن ) وزيران مأمون « 3 » و ديگر وزيران و دبيرانى كه ذكر نامشان فهرستى بلند بالا مىخواهد . طاهر بن حسين سردودمان طاهريان ابن خلدون نامه‌اى را به زبان عربى از طاهر بن حسين خطاب به پسرش عبد الله در هنگامى كه مأمون او را به امارت رقه « 4 » تا مصر برگزيده بود ، نقل كرده و آن را از بهترين نوشته‌ها در آيين كشوردارى خوانده و گويد : اهل اخبار آورده‌اند كه اين نامه چون منتشر گرديد ، باعث

--> - و به جا به كار برد و آن‌گاه به زبانى ديگر درآيد در اين زبان هم همان هنر سخن‌پردازى كه در زبان پيشين داشت براى او فراهم باشد . آيا نمىبينى كه عبد الحميد نمونه‌هاى فن نويسندگى را كه براى آيندگان ترسيم كرد از زبان فارسى برگرفت و آنها را به زبان عربى برگردانيد ؟ » . ( 1 ) . دربارهء جعفر پسر يحيى برمكى نوشته‌اند كه بلاغت او در عربى به اندازه‌اى بود كه چون در ديوان خلافت به توقيع عرايض مىنشست از توقيعهاى وى نسخه‌ها برمىداشتند و آنها را همچون سرمشق بلاغت به درس مىخواندند . ( جهشيارى ، الوزراء و الكتاب ، ص 204 ) و حتى به قول ابن خلدون هر توقيعى از او به يك دينار خريد و فروش مىشد ( مقدمه ، ص 247 ) . ( 2 ) . ابن ابى اصيبعه در طبقات الاطبا آورده كه منكه هندى به كمك ابو حاتم بلخى كتاب زهرها ( السموم ) را كهع به نام شاناق هندى معروف بوده براى يحيى برمكى از زبان هندى به فارسى ترجمه كرد . ( طبقات الاطبا ، ص 474 ) ( 3 ) . ابن ابى اصيبعه در طبقات الاطبا آورده كه منكه هندى به كمك ابو حاتم بلخى كتاب زهرها ( السموم ) را كهع به نام شاناق هندى معروف بوده براى يحيى برمكى از زبان هندى به فارسى ترجمه كرد . ( طبقات الاطبا ، ص 474 ) ( 4 ) . رقه شهر آباد و با اسم و رسمى بود در كرانه شرقى فرات در سرزمين جزيره ( يعنى جزيره فرات ) و قلمرو فرمانروائى عبد الله تمام سوريه و مصر را شامل مىشد و مركز فرمانروائى آل طاهر در همين شهر رقه بود .