محمد مهدى ملايرى
260
تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )
نوع وجود داشته بهشمار آورد . از اين نوشتهها آنچه ضمن متنهاى پهلوى به چاپ رسيده و يا در مآخذ زردشتى نامى از آنها برجاى مانده مىتوان اينها را نام برد : اندرز آذر پادمهر اسپندان « 1 » . اندرز زرتشت پسر آذر پادمهر اسپندان « 2 » . اندرز آذرپاد زرتشتان نوهء آذر پادمهر اسپندان اين هر سه موبدان موبد ايران بودند در روزگاران شاپور دوم ( 379 - 310 ميلادى ) ، و اردشير دوم ( 383 - 379 ميلادى ) ، و يزدگرد اول ( 420 - 399 ميلادى ) . « 3 » اندرز اوشنرداناك « 4 » . اندرز بخت آفريد . اندرز بزرگمهر « 5 » ، و اندرز آذرپاد فرنبغ .
--> ( 1 ) . اين اندرز را كه در مجموعهء متون پهلوى ، بهوسيلهء دستور جاماسب جى در 1913 ميلادى منتشر شده مرحوم ملك الشعراى بهار به نظم پارسى درآورده و در سال 1313 هجرى شمسى در مجله مهر منتشر ساخته ( سال 3 شمارههاى 4 و 7 ) بهار دربارهء ترجمه يا ترجمههاى اين اندرز به فارسى در مقدمه منظومه خود نوشته است كه « اين اندرزها مكرر به فارسى ترجمه شده ليكن غالبا اين ترجمهها درست و مطابق با متن نيست و در اكثر آنها به اختصار پرداخته و احيانا مراد گوينده را زيروزبر ساختهاند » . آقاى دكتر ماهيار نوايى هم اين اندرزنامه را از روى متن پهلوى به فارسى ترجمه كرده كه با متن پهلوى و حواشى لازم در سال يازدهم مجله دانشكده ادبيات تبريز منتشر ساخته و قطعهاى ديگر نيز به نام « واژهاى چند از آذربد مارسپندان » را به فارسى برگردانده و در سال سيزدهم همان مجله آن را هم با متن پهلوى و يادداشتهاى لازم به چاپ رسانده است . ( 2 ) . اين رساله را فريمن Freiman به نام پندنامه زردتشت در مجله خاورشناسى وين W . Z . K . M . جلد 20 سال 1906 منتشر ساخته . ( 3 ) . پورداود ، آناهيتا ، ص 204 به نقل از : Sacred Books of the East , vol . XLVIII , by West ( 4 ) . اين اندرز را دانشمند پارسى « ارواد بهمن جى نوسروانجى دهابر » با مقدمهاى مشروح دربارهء اندرزها و پندنامهها و نويسندگان آنها در سال 1930 ميلادى در بمبئى منتشر ساخته و مرحوم رشيد ياسمى آن را به فارسى برگردانده و با مقدمهاى مستفاد از مقدمه ارواد بهمن جى در سال دوم مجله مهر شمارهء 7 و 8 آذر و دى 1313 به چاپ رسانده است . ( 5 ) . دربارهء اين اندرز بعدا در همين كتاب با تفصيل بيشترى سخن خواهد رفت .