نيرومندتر از مردم اين دو استان باشند ؛ يكى استان اصفهان در سرزمين جبال و ديگرى استان كسكر در دشت . ياقوت كسكر را « عامل الزرع » معنى كرده است بنابراين بايد اين كلمه معرّب كشتگر باشد . صالح پسر عبد الرحمن سيستانى يكى ديگر از اين مترجمان صالح پسر عبد الرحمان سيستانى است كه چنان كه گفتيم حجاج وى را پس از زادان فرخ به جاى وى بر ديوان خراج گماشت . صالح در دوره زادان فرخ يكى از دبيران ديوان خراج بود كه زيردست زادان فرخ كار مىكرد و از تربيت‌يافتگان او بود . اين صالح نيز اصلش از يك خاندان ايرانى است كه پدرش در جنگهاى سيستان به دست اعراب اسير گرديده بود و او را به عراق آورده بودند . صالح در عراق پرورش يافت و دانش آموخت و در خدمت زادان فرخ به ديوان خراج پيوست . از صالح ترجمه كتاب يا رساله‌اى از فارسى به عربى شناخته نيست ولى او را بدان جهت در زمره مترجمان آثار ايرانى آورديم كه او را در همين زمينه كارى بس عظيم‌تر از ترجمه هر كتاب يا رساله‌اى بوده است . صالح ديوان عراق را از فارسى به عربى برگرداند ، و همين كار او چنان اثرى بزرگ در پيشرفت و گسترش قلمرو زبان عربى و تحول نثر عربى داشت كه عبد الحميد بن يحيى پيشواى نثر ديوانى عربى پيوسته مىگفت : « خداوند صالح را پاداش نيك دهاد كه چه بزرگ منّتى بر گردن دبيران عرب دارد » . ترجمهء ديوان عراق از فارسى به عربى در سال 82 هجرى انجام يافت و از داستانى كه در ترجمه ديوان روايت شده چنين برمىآيد كه صالح ، هم در زبان فارسى و هم در زبان عربى ، نويسنده‌اى توانا و به رموز لغوى و فنى هر دو زبان آشنايى تمام داشته است . بلاذرى و ابن نديم داستان نقل ديوان را از فارسى به