مترجمان ديگر سابقا گفتيم كه صورت الفهرست هرچند جامعترين صورتى است كه از مترجمان فارسى به عربى به ما رسيده است ، ولى معذلك اين صورت شامل نام تمام كسانى كه به ترجمه كتابهاى فارسى ساسانى به عربى پرداخته‌اند يا ترجمه‌اى از آثار آنان در منابع تاريخى ذكر شده نيست . زيرا بوده‌اند كسان ديگرى كه به اين كار اشتغال داشته‌اند و ترجمه‌هايى از آنها شناخته شده و يا در مآخذ به نام آنها خوانده شده است ، و در اين صورت ابن نديم نامى از آنها نيست ، بلكه نام آنها را يا در منابع ديگرى غير از الفهرست ابن نديم و يا در جاى ديگرى از همين الفهرست و در غير از اين صورت مىيابيم . و اينك در اينجا براى تكميل اين مبحث به شرح آنها مىپردازيم . زادان فرخ يكى از اين مترجمان زادان فرخ دبير حجاج است كه نام وى در الفهرست ابن نديم به صورت « زادان فروخ بن بيرى » « 1 » آمده است . ترجمه‌اى كه به وى نسبت داده شده كتابى بوده است در خواص شهرها و بعضى مناطق ايران كه ابن الفقيه در كتاب البلدان خود مطالبى از آن نقل كرده است . بنا به گفتهء ابن الفقيه اين كتاب جزء غنائمى بوده است كه اعراب در خراسان به دست آورده‌اند ، و اين در هنگامى بوده كه قتيبة بن مسلم بر فيروز پسر يزدگرد در جنگى غلبه يافت و دختر او را كه نامش در كتب عربى « شاهفرند » ذكر شده به اسيرى گرفت و نزد حجاج فرستاد ، و اين كتاب در محفظه‌اى ( سبدى ) نزد شاهفرند بود ، و چون حجاج آن را بديد كه به فارسى است از دبير خود زادان فرخ كسكرى خواست تا آن را به عربى ترجمه كند و او نيز چنين كرد . « 2 » ابن الفقيه مطالبى از اين كتاب را كه دربارهء آب و هوا و خواص بسيارى از شهرهاى ايران و مردم آنها بوده نقل كرده و گويد كتاب بدين‌گونه شروع مىشد :

--> ( 1 ) . الفهرست ، ص 240 . ( 2 ) . البلدان ، ص 209 .