محمد مهدى ملايرى
150
تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )
وفات يافت ، و به اين سبب بعد از مرگش به بلاذرى معروف گرديد . ولى برخى از محققان معاصر نيز مانند برخى از متقدمين اين داستان را بدين صورت ، بهنظر شك و ترديد مىنگرند . « 1 » به نام بلاذرى غير از كتاب فتوح البلدان دو كتاب بزرگ ديگر به نامهاى انساب الاشراف و الانساب و الاخبار ذكر كردهاند كه ظاهرا هر دو نام يك كتاب است . « 2 » و اما از ترجمههاى فارسى بلاذرى تنها اثرى كه از آن اطلاعى به ما رسيده كتاب يا نامه معروف به عهد اردشير است كه ترجمه عربى آن را يكى از پنج كتابى دانستهاند كه از بهترين آثار ادبى عرب شمرده شده است . در فصلهاى آينده تفصيل بيشترى دربارهء اين كتاب خواهد آمد . ابن نديم پس از ذكر بلاذرى و ترجمهء « عهد اردشير » نوشته است : « او يكى از مترجمان فارسى به عربى بود » و از اين گفته چنين برمىآيد كه ترجمههاى وى منحصر به اين كتاب نبوده ولى خبرى هم از ترجمههاى ديگر وى به ما نرسيده همچنان كه از همين ترجمه عهد اردشير هم كه ترجمهاى منظوم بوده تاكنون اثرى يافت نشده است . جبله پسر سالم جبلة پسر ابو العلاء سالم بن عبد العزيز است ، و سالم دبير هشام بن عبد الملك بود . وى پيش از دبيرى هشام از موالى سعيد بن عبد الملك بن مروان و عنبسة بن عبد الملك بود و سپس از موالى هشام و دبير ديوان وى گرديد ، و ظاهرا در تمام دوران خلافت هشام بن عبد الملك در خدمت او و در همين سمت باقى مانده و پس از مرگ هشام هم مدتى زيسته است . سالم ايرانى بود و ترجمه بعضى از نامههاى ارسطو به اسكندر به وى
--> ( 1 ) . مصدر سابق ، ص 11 . ( 2 ) . دربارهء اين كتاب نگاه كنيد به مقاله بيكر در دائرة المعارف اسلامى و خلاصهاى كه دكتر حميد إله از فهرست مطالب اين كتاب از روى تنها نسخهء خطى موجود از آن در استانبول در Bulletin dee Institut Francais de Damas 1959 منتشر ساخته است .