چند مقدمه 1 زبان تاريخ سرزمينى كه صحنهء اصلى انتقال تاريخ و فرهنگ ايران از دورهء ساسانى به عصر اسلامى بود همين‌جائى است كه امروز به نام عراق خوانده مىشود و يكى از كشورهاى شناخته شده و معتبر عربى به شمار مىرود . اين‌جا از آن رو صحنهء اصلى اين نقل و انتقالها گرديد كه هم در دورهء ساسانى پايتخت ايران بود و هم در دوران اسلامى با بصره و كوفه و سپس بغداد ، حاكم‌نشين ايران گرديد و در هردو دوره هم به حكم مركزيت آن ، مجمع دانشمندان و فرزانگان و صاحبان ذوق و انديشه از سرتاسر كشور پهناور ايران و كانون تمدن و فرهنگ سراسر ايران‌زمين بود و در همين‌جا بود كه كسانى از اهل علم و ادب ايران در دوران اسلامى به نقل آثار فارسى به عربى پرداختند و با پرمايه ساختن آن در رشته‌هائى كه كم‌مايه مىنمود آن را براى دربر گرفتن فرهنگ اسلامى آماده ساختند . ولى در آن دوران نه اين‌جا به نام عراق خوانده مىشد و نه سرزمينى عرب‌نشين و عربىزبان به شمار مىآمد . اين‌جا در دوران ساسانى به نام سورستان خوانده مىشد ، و ازجمله سرزمين‌هائى بود كه همگى ايرانشهر بزرگ را مىساختند ، و عربها هم آنجا را سواد مىخواندند و در قرن‌هاى نخستين اسلامى