اين كار از آن‌رو ضرورت دارد كه غفلت و بىخبرى صاحبان همين تاريخ و فرهنگ و ناآگاهى آنها از ارج و بهاى آن و اثرى كه در تكوين شخصيت ايشان داشته است گذشته از زيانهاى فراوانى كه به آن و به خصوص به زبان فارسى زده همواره مهمترين عاملى بوده است كه ديگران را به دست‌برد به آن ، كه آن را مالى بىصاحب پنداشته و بىمدافع يافته‌اند ، واداشته . و اين حقيقتى است كه هر قدر دامنهء تحقيق را در اين زمينه‌ها پيش‌تر ببرند آن را نمايان‌تر خواهند ديد . * * * مردم همتاريخ و پژوهشگاههاى مشترك از فرصت‌هائى كه به دست آمده يكى اين است كه با دگرگونيهائى كه اخيرا در اين منطقه روى داده برخى از ملتهائى هم كه از گذشته‌هاى بسيار دور تا گذشته‌هاى نزديك در سرزمين باستانى ايرانشهر با ديگر ايرانشهريان در كنار هم مىزيسته و كم‌وبيش در ايجاد فرهنگ و تمدنى كه در آن به وجود آمده شركت داشته‌اند ، و بر اثر حوادثى نابدلخواه از كانون اصلى خود جدا مانده و هريك سرنوشتى ديگر يافته‌اند ، اكنون به آزادى خود دست يافته و بر سرنوشت خود حاكم شده‌اند ، و اين پيش‌آمد فرصتى در اختيار آنها گذارده تا هم خود را و هم پيوندهاى ديرينهء خود را بهتر بشناسند . و هرچند امروز برخى از اين ملتها نام و زبانى ديگر و راه و رسم ديگرى دارند ولى به‌هرحال تاريخ مشتركى هم دارند كه آنها را به خود مىخواند و آن تاريخ گذشتهء همين سرزمين ايرانشهر است كه از روزگاران بسيار دور همه را در قلمرو خود و در كنار هم مىداشته است . و اكنون بر عهدهء دانشمندان و اهل علم و انديشه اين كشورها است كه با كمك هم به بحث و تحقيق دربارهء تاريخ و فرهنگ گذشتهء خود بپردازند و با تشكيل پژوهشگاه‌ها و فرهنگستان‌هاى مشترك درصدد شناخت صحيح و دور از تحريف تاريخ مشترك خود و سرزمين خويش برآيند و با زدودن ابهامها و تيرگىهائى كه در اثر گذشت روزگار و عوامل نامساعد آن را فراگرفته مردم خود را از گذشته‌هاى دور و نزديك خود