محمد مهدى ملايرى

279

تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )

گفتار پانزدهم استان شادقباد « 1 » تسوى رستقباد ( - رستم گواذ ) * رستقباد در تاريخ و جغرافيا * تسوى مهرورد * تسوى سلسل * تسوى جلولا و جللتا * تسوى ذيبين * تسوى دستگرد و دو روستا * تسوى بند نيجين ( - بند نيكان ) * تسوى برازرود . اين استان در جنوب استان شادفيروز و شرق استان شادهرمز كه ذكر آنها گذشت قرار داشته و به هشت تسو تقسيم مىشده بدين‌شرح كه در اين گفتار خواهد آمد :

--> ( 1 ) . در نام اين استان در بعضى مآخذ عربى اختلافى ديده مىشود . چنان كه قبلا هم در وصف استان شادهرمز ديديم قدامه آن استان را به نام شادقباد خوانده و اين استان را كه ابن خردادبه شادقباد نوشته او به نام استان خسرو شادهرمز ثبت كرده . ياقوت پس از ذكر اين استان كه او هم به نام شادقباد نوشته و پس از ذكر تسوهاى هشت‌گانه آن به همين ترتيبى كه به پيروى از ابن خردادبه و قدامه در اينجا ذكر مىشود گويد : « در روايتى آمده كه شادقباد همان‌جايى است كه به استان بالا ( - الاستان العالى ) معروف است و چهار تسو دارد كه در روايتى عبارتند از : تسوى فيروزشاپور كه همان انبار و هيت باشد و تسوى عانات و تسوى قطربل و تسوى مسكن » ( معجم البلدان 3 / 227 ) . ظاهرا اين جابجايى نامها در قرنهاى بعد كه ديگر اين نامها به كار نمىرفته‌اند پيش آمده و همانطور كه قبلا هم ذكر شد در اين‌گونه موارد نوشته ابن خردادبه بيش از همه مورد اعتماد تواند بود .