از لحاظ وضع خراجى داراى يك ابو ابجمعى بوده‌اند و ثبت ديوانى آن دو به يك نام بوده است « 1 » . اين راذان را مآخذ جغرافيايى عربى در اين‌جا با « ذال » ثبت كرده‌اند ولى همين مآخذ چند محلى ديگر به همين نام را در ساير مناطق ايران مانند اصفهان و بروجرد به صورت « رازان » با « ز » نوشته‌اند « 2 » . اين تسو كه به دو بخش بالا و پايين تقسيم مىشده در شرق تيسفون قرار داشته و از حومه تيسفون تا رود بزرگ نهروان گسترده بوده « 3 » . محل اين تسو را با قسمت شرقى « لواء الكوت » ( - استان كوت ) در تقسيمات كنونى كشور عراق كه در جنوب « لواء الديالى » ( - استان ديالى ) قرار گرفته منطبق دانسته‌اند . اين دو تسو بر روى هم شانزده روستا و سيصد و شصت و دو خرمنگاه داشته‌اند و خراج آنها چهار هزار و هشتصد كر گندم و چهار هزار و هشتصد كر جو و يكصد و بيست هزار درهم نقد بوده است « 4 » .

--> ( 1 ) . ابن خردادبه و قدامه در جايى كه استانها و تسوهاى سواد را مىشمرند اين دو را دو تسو ياد مىكنند ( المسالك ، . . . ص 6 و ص 235 ) و در جايى كه خراج آنها را ذكر مىكنند آنها را يك تسو و به نام تسوى دو راذان ( - طسوج الراذانين ) مىنويسند ( ص 12 و 238 ) ياقوت نيز آنجا را دو تسو مىشمرد ( معجم 3 / 228 و 2 / 729 ) . ( 2 ) . ن . ك . معجم ج 1 ص 294 و 488 - و ج 2 ص 7 و 143 و 346 و 729 و 730 - و ج 3 ص 228 و 539 - و ج 4 ص 181 - و ج 5 ص 20 . ( 3 ) . لسترانج ، بلدان الخلافة الشرقية ، ص 54 . آقاى دكتر احمد سوسه محل اين تسو را در منطقه رود العظيم نشان مىدهد نه در منطقهء مدائن . به دلايل وى در رىّ سامرا ، ج 2 ، ص 357 به بعد مراجعه شود . ( 4 ) . المسالك و الممالك ، ص 12 و 238 .