كاخهاى خلفا در دوران اسلامى با شاخه‌هاى متعدد خود به دجله مىريخته « 1 » است و از اين‌رو اين تسو را به نام آن نهر هم خوانده‌اند « 2 » . كلواذا كه در عربى گاهى آن را با الف كوتاه ( الف مقصوره ) به صورت كلواذى مىنويسند و گاهى با الف بلند ، نامى عربى و اسلامى نيست ، نامى است قديم از دوره ساسانى و شايد هم قديمىتر . ياقوت گويد اهل سير گفته‌اند كه اينجا را به نام كلواذى پسر تهمورث شاه خوانده‌اند . قول ديگرى هم نقل كرده كه اين نام از كلواذ گرفته شده كه به معنى تابوت تورات است از آن‌رو كه به گفته بعضى روايات آن تابوت در اينجا به خاك سپرده شده . اين‌گونه نامگذاريها را مىتوان دليل بر اين شمرد كه اصل اين كلمه قديمى شايد به علت تعريب و تحريف ناشناخته مانده است . اين تسو در حال حاضر در جنوب شرقى بغداد كنونى و شمال « معسكر الرشيد » واقع است و از محله‌هاى اين شهر بشمار مىرود . اگر به نقشه بغداد نگاه كنيم در جايى كه در آن شهر نهر دجله به سمت غرب متوجه مىشود و پس از طى مسافتى دوباره به شرق جريان مىيابد از اين انحراف مسير زمين پهناورى جزيره مانند به وجود مىآيد كه در حال حاضر خيابانى سراسر آن را قطع مىكند و از چندين ميدان مانند « ساحة التحرير » و « ساحة عمار بن ياسر » و « ساحة عقبة بن نافع » مىگذرد . اين منطقه را همان تسوى كلواذا و نهربين دورهء

--> ( 1 ) . از شاخه‌هاى معروف اين رود يكى نهرى بوده است كه در دوران خلفاى عباسى به نام « نهر موسى » خوانده مىشده . اين نهر از ساحل راست نهربين در نقطه‌اى كه در شرق كاخ المعتضد معروف به قصر ثريّا قرار داشت منشعب مىشد و پس از آنكه به كاخ وارد مىشد و در آن مىچرخيد از آن خارج مىشد و در نقطه‌اى ديگر به سه جوى تقسيم مىشد كه آنها هم در محله‌هاى ديگر شهر جريان مىيافتند . ديگر از شاخه‌هاى معروف نهربين نهرى بوده است كه به نام « نهر على » معروف شده و از ساحل راست نهربين كمى بالاتر از محل انشعاب نهر موسى از آن منشعب مىشده و پس از مشروب ساختن تسوى نهربوق و روستاى افروطر در يكى از شاخه‌هاى نهر خالص مىريخته است ( رى سامرا ، ج / 2 ص 368 ) . ( 2 ) . ياقوت تسوى كلواذا و نهربين را دو تسو نوشته و اين ظاهرا اشتباهى از اوست ، زيرا با اين ترتيب شمارهء تسوهاى اين استان هشت مىشود در صورتى كه خود او هم مانند ابن خردادبه و قدامه تسوهاى اين استان را هفت نوشته است ، كلواذا و نهربين را ابن خردادبه و قدامه هردو يك تسو نوشته‌اند .