نقد بوده است « 1 » . * * * تسوى نهر بوق اين نامى است كه در مآخذ عربى براى اين تسو ذكر شده و جز اين نام ديگرى براى آن شناخته نيست . اين تسو با تسوى ديگرى كه به نام « كلواذا و نهربين » خوانده مىشده و وصف آن خواهد آمد و متصل به آن بوده است بخش شرقى منطقه بغداد را دربر مىگرفته‌اند و دو تسوى ديگر كه بخش غربى اين منطقه را شامل مىشده‌اند تسوى قطربل و تسوى بادوريا بوده‌اند كه از استان بالا ( - استان العالى ) از استانهاى غرب دجله به شمار مىرفته‌اند و وصف آنها در جاى خود خواهد آمد . نهر بوق در شمال كلواذا قرار داشته و چون هردو جزء بغداد و حومه آن شده‌اند حدفاصل آن دو زياد مشخص نمانده . ياقوت هم آن را به طور مشخص تعيين نكرده گويد : گمان كرده‌اند كه جنوب بغداد از تسوى كلواذا و شمال آن از تسوى نهر بوق است « 2 » . اينجا در زمان ساسانيان منطقه‌اى بود آباد در شمال منطقه زندورد مشرف بر دجله كه از يكى از شاخه‌هاى نهربين آبيارى مىشد . پس از بناى بغداد يكى از محلات آن كه از همين تسوى نهر بوق به شمار مىرفت به نام مخرّم ناميده شد كه تا زمان سلجوقيان هم به همين نام معروف بود . نوشته‌اند كه اين منطقه نام مخرّم را از مخرّم بن يزيد يا ابن شريح بن مخرّم گرفته كه از نخستين روزهاى فتح عراق در آنجا مسكن گزيده و عمر آنجا را به اقطاع به او واگذار كرده بود . در شرق همين منطقه ناحيه آباد ديگرى بوده كه

--> دوره‌هاى مختلف و در شهرهاى مختلف مقدار آن فرق مىكرده و به اين جهت ما امروز شايد نتوانيم به طور قطع مقدار كر را در ديوان‌هاى ساسانى به دست آوريم ولى با استناد به گفته خوارزمى ( مفاتيح العلوم ص 67 ) كه زمان او با زمان ابن خردادبه و قدامه فاصله زيادى ندارد مىتوان گفت كه در زمان او كر رسمى كه بغدادى و كوفى بوده با حسابهايى كه او به دست داده نزديك به دو هزار و هفتصد و پنجاه كيلوگرم وزن داشته . ( 1 ) . ابن خردادبه ، ص 12 ، و قدامه ، ص 238 . ( 2 ) . ياقوت ، 4 / 836 .