اكاسره بود » ، اين كاخى كه ياقوت از آن سخن مىراند همان كاخى است كه رشيد بر نهرابى الجند ساخت و آن در مجاورت همين دژ قادسيه بود كه ياقوت آن را اثر عظيمى از آن اكاسره ياد مىكند . و در تأييد اين نظر كه اين بنا پيش از معتصم و رشيد وجود داشته و به دورانى قديم‌تر مىرسيده . اين را هم گفته‌اند كه توقف معتصم در اين‌جا طبق آنچه در تواريخ مختلف آمده در سال 230 هجرى بيش از دو سه ماه طول نكشيده كه آن‌هم مصادف با فصل زمستان و سرما بوده « 1 » و چنين مدت كوتاهى در چنان فصلى از سال نه‌تنها براى ساختن چنان ساختمانى كه با ستونها و غرفه‌ها و رواقهاى متعدد خود به صورت بناى عظيمى درآمده بود از هرلحاظ ناكافى بوده بلكه حتى طرح نقشه چنين دژى هم با شكل هشت ضلعى آن بر روى زمين كه خود نياز به مهارت هندسى و دقت فنى بسيارى داشته وقتى بيش از اين مقدار مىخواسته است . از اينها گذشته مصالح و موادى هم كه در ساختمان آن به كار رفته همگى بر اين دلالت دارند كه اين بنا قديمىتر از معتصم و دوران عربى بوده است « 2 » .

--> ( 1 ) . طبرى 3 / 1179 - تاريخ يعقوبى ، ج 3 / ص 198 طبع نجف - ابن الاثير ج 6 / ص 319 . ( 2 ) . شرح اين اجمال را در رىّ سامرا ج 1 / ص 256 و قبل از آن خواهيد يافت .