* * * مهمترين تأسيسات فنى كه بر مجراى نهروان به وجود آمده بود بندى بود كه قدما آن را شادروان پايين مىخوانده‌اند و مردم محل آنجا را به نام « قنطره » مىخوانند . اين سد بين شهر « عبرتا يا بزرگ‌شاپور » و شهر « اسكاف بنى جنيد » ، دو شهر مهم قسمت سفلاى نهروان ، قرار گرفته بوده ، در نقطه‌اى كه تقريبا 177 كيلومتر با دهانهء آن فاصله داشته است . از امتيازات اين سد گذشته از اين‌كه بزرگترين سدى بوده است كه بر مجراى نهروان ساخته شده بوده ، يكى هم بنيان و اساس آن بوده است كه بر پايه‌اى بسيار عظيم كه از دو طرف آن‌هم امتداد مىيافته استوار بوده ، و شايد يك گذرگاه كشتى نيز در آن تعبيه شده بوده است . و از مطالعه در آن قسمت از آثار اين سد كه هنوز باقى است چنين برمىآيد كه در دوره‌هاى مختلف در آن ، هم ترميم صورت گرفته و هم اضافاتى بر آن افزوده شده . زيرا نوع و مادّه بنا در بخشهاى مختلف آن باهم فرق دارد . آثار جوىهاى پهن و متعددى كه از جلو اين سد جدا مىشده تا دشتهاى دوردست را در دو طرف نهروان مشروب سازند هنوز هم در كناره‌هاى آن به چشم مىخورد كه از مسافت دور هم جلب نظر مىكند . همچنانكه بقاياى سدهاى تنظيم‌كننده‌اى كه در دهانه اين جدولها ساخته شده بوده‌اند هنوز در جاهاى اصلىشان ديده مىشوند . و اين تنظيم‌كننده‌ها سدهايى بوده‌اند كه نهاد و پايه آنها از آجر و ساروج و قسمت بالاى آنها از آجر و گچ ساخته مىشده‌اند . * * * علاوه بر اين سدها پلهاى مهمى هم بر روى نهروان ساخته شده بوده كه شاهراههاى معروفى از روى آنها مىگذشته و مهمترين آنها از نظر سوق الجيشى پلى بوده كه در شهر نهروان در مسافت 120 كيلومترى دهانه رود نهروان و در نزديكىهاى تيسفون ساخته شده بود . اين همان پلى است كه شاهراه خراسان كه بعدها به راه ابريشم معروف شد از روى آن مىگذشت و به مناسبت همين پل شهر نهروان در عربى به نام مدينة جسر النهروان يعنى شهر پل نهروان خوانده شده ، و نام آن در تاريخهاى عربى به مناسبت ذكر حوادث مهمى كه در آنجا روى