تاريخ موسيقى ايرانى بسى سودمند و گرانبها است . سخنان ابن خردادبه در مجلس خليفه در بارهء موسيقى شايد بهتر باشد كه براى شناختن اين چهرهء ابن خردادبه يعنى چهرهء هنرى او به آنچه مسعودى دربارهء مجلس او با معتمد خليفه عباسى و گفتگوى آنها دربارهء موسيقى نوشته است اشاره‌اى بشود . مسعودى در جائى كه از روش و منش معتمد و عشق و علاقه او به مجالس بزم و موسيقى سخن مىراند از زبان عبيد اللّه بن خردادبه گويد كه روزى بر معتمد وارد شده و در مجلس او چند تن از نديمان او كه از صاحبان خرد و معرفت بوده‌اند حضور داشته‌اند و معتمد از او پرسيده : نخستين كسى كه عود نواخته است كه بوده ؟ مسعودى آنگاه سخنان مفصّلى را كه ابن خردادبه در پاسخ معتمد گفته است بازگو كرده . « 1 » چنين مىنمايد كه مسعودى اين مطالب را از كتاب اللهو و الملاهى ابن خردادبه نقل كرده چون بيشتر آنها با آنچه از اين كتاب در دست است يكى است . و آقاى شارل پلّا هم در تصحيح كتاب مروج الذهب اين بخش از نوشتهء مسعودى را بيشتر از روى همان كتاب تصحيح كرده است « 2 » و از آنجا كه در نسخهء موجود از اللهو و الملاهى ذكرى از اين‌كه ابن خردادبه آن مطالب را در مجلس معتمد بيان كرده نيست مىتوان انگاشت كه آنچه از آن كتاب در دست است خلاصه‌اى است از آنچه در اصل بوده . آنچه از گفته ابن خردادبه در اين زمينه در مروج الذهب نقل شده گوناگون و پراكنده است . در آن از تاريخ موسيقى و تحول آن از دوره‌هاى ابتدائى آن سخن

--> ( 1 ) . گفته‌هاى ابن خردادبه را در جلد پنجم مروج الذهب ، به تصحيح شارل پلّا از صفحهء 126 تا صفحهء 131 خواهيد يافت . ( 2 ) . آنچه شارل پلّا Charles Pellat تصحيح و چاپ كرده ، همان چاپ قديم مروج الذهب است كه دو تن از خاورشناسان فرانسوى باربيه دومنار Barbier de Menard و پاوه دوكورتىّ Pavet de Courteille آن را نخستين‌بار با نقد علمى تصحيح و با ترجمهء فرانسوى آن در پاريس چاپ كرده بودند . و آقاى شارل پلّا به تصحيح مجدّد آن پرداخته و آن را به صورتى خوب و عالمانه در هفت جلد ، از سال 1966 م تا سال 1977 در دانشگاه لبنان ، بخش تحقيقات تاريخى ، به چاپ رسانده است .