اين خرزادمهر كه در اين روايت نامش برده شده خود يكى از فرماندهان سرشناس عصر اخير ساسانى بوده و همو بوده كه در جنگ جلولا كه تاريخ آن را معمولا در سال شانزدهم هجرى مىنويسند فرماندهى سپاهيان ايران را داشته و طبرى دلاورى او را در آن جنگ ستوده ، گويد « مسلمانان تا آن روز در هيچ‌جا با چنان كارزار و مقاومتى روبرو نشده بودند » « 1 » * * * عبد الله بن خردادبه يكى ديگر از افراد سرشناس اين خاندان در تاريخ دوران عباسى عبد الله بن خردادبه است كه بنا به نوشتهء مسعودى كه پيش از اين بدان اشاره شد پدر همين ابو القاسم عبيد الله بن خردادبه بوده است كه در اين‌جا موضوع سخن است . بنا به نوشتهء ابن نديم كه نام پدر او را احمد نوشته وى عموى عبيد الله بن خردادبه بوده است . عبد الله از رجال معروف دوران مامون بوده و در آن دوران نام و آوازه‌اى داشته است فرمانرواى طبرستان بوده و در آنجا كارهاى بزرگى به دست او انجام يافته . همو بوده كه در سال 201 هجرى قمرى قسمتى از ديلم و نواحى كوهستانى آنجا را گشوده و در قلمرو دولت اسلام درآورده و شهريار پسر شروين را از آنجا به زير آورده و مازيار پسر قارن را نزد مامون فرستاده و اين كارها در آن روزگار بازتابى گسترده داشته و در ادبيات عربى نيز انعكاس يافته است . سلّام

--> حرمتى را شكسته‌اى كه بالاتر از آن نيست . و مردم هم در اين‌باره با ماهويه سخن گفتند و اين را كارى بزرگ شمردند ولى ماهويه آنها را دشنام داد و به اسواران دستور داد تا هركس در اين‌باره سخنى بگويد او را بكشند و عده‌اى را هم با آسيابان فرستاد تا يزدگرد را بكشند آنها هم رفتند ولى چون چشمشان به يزدگرد افتاد كشتن او را در توان خود نيافتند و اين كار را به آسيابان محول ساختند . آسيابان هم درحالىكه يزدگرد در خواب بود با سنگى بر سر او كوفت و او را كشت و سر او را بريد و آن را به ايشان داد و تن او را در مرغاب انداخت . آن‌گاه گروهى از مردم مرو برپا خاستند آسيابان را كشتند و آسياب او را ويران كردند و اسقف مرو هم برخاست و جسد يزدگرد را از آب گرفت و آن را در تابوتى نهاد به استخر حمل كرد و آنجا او را در ناووس نهاد . ( طبرى 1 / 2873 - 2875 ) . ( 1 ) . طبرى : 1 / 2461 - 2462 .