محمد مهدى ملايرى
75
تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )
عناصر بيگانهاى كه در زبان و ادبيّات عربى راه يافته بطورى با آن آميخته و رنگ اصلى خود را از دست دادهاند كه بازشناختن آنها كارى بس دشوار و گاهى نيز ناممكن است ، و از طرفى هم علمائى كه همچون دوست ما آقاى دكتر محمّدى از يك چنين تبحّرى در ادبيّات هر دو زبان برخوردار باشند نادرند ، ازاينجهت تاكنون تحقيقاتى از اين نوع كه بر اساس سنجش ادبى و تاريخى به اين شكل جديد كه در اين كتاب سرچشمههاى ادبيّات عربى تحقيق شده بسيار نادر بوده است . بنابراين بر ادبيّات عربى فرض است كه از آقاى دكتر محمّدى براى اين خدمت بزرگ كه با آن باب تحقيق را براساس سنجش ادبى بر روى آن گشودهاند سپاسگزارى كند ، چنان كه دانشگاه لبنان را هم فريضه است كه از رئيس كرسى زبان و ادبيّات فارسى خود بمناسبت اين كوشش تازه كه بدنبال كوششهاى گذشتهء خود در راه شناساندن اين دو تمدّن كه هر يك مكمّل يكديگر و در پايهگذارى تمدّن عالى انسانى يار و مددكار يكديگر بودهاند ، به كار بردهاند ، از ايشان سپاسگزارى كند و آرزو نمايد كه پيوسته ما را از ثمرهء يك چنين فكر بارور برخوردار سازند . كتابى كه باب تازهاى از تحقيق بر پايهء سنجش و تطبيق بر روى ادبيّات عربى مىگشايد « * » « شايد براى پژوهشكنندگان كتابى كه باب تازهاى از تحقيق بر پايه سنجش و تطبيق بر روى ادبيّات عربى مىگشايد ميسّر باشد كه كتب و رسائلى را كه همه يا بخشى از آنها از زبان ديگر ترجمه شده معيّن و مشخّص سازند ، ولى مشخّص ساختن اثرى كه از اين نقل و ترجمه در ادبيّات آن زبان حاصل گرديده ميسر و آسان نيست ، زيرا چنين عملى نه
--> ( * ) - ترجمهء گفتار آقاى دكتر احمد مكّى در برنامهء عربى راديو انگلستان در ساعت 19 و 45 دقيقه روز سهشنبه 15 دسامبر 1964 - به نقل از الدراسات الادبية و سال ششم ، ص 137