محمد مهدى ملايرى

66

تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )

فصل‌نامهء « الدراسات الادبية » در بخش مطالعات مشترك فارسى - عربى كه به زبان و ادبيّات قديم بازمىگشت چون به نظر مىرسيد كه پيشرفت مطالعات در اين زمينه و آشنائى صاحب‌نظران با اين گونه مسائل به آن حد رسيده كه اين موضوع به عنوان موضوعى مستقل براى مطالعه و تحقيق مطرح شود ، و جاى شايستهء خود را در فرهنگ هردو زبان بازيابد ، و وسيلهء مستقلى هم براى نشر مباحث خاص به خود در اختيار داشته باشد ، به‌همين‌سبب از نخستين گامهائى كه در آن كرسى براى استحكام مبانى تحقيق در اين زمينه برداشته شد تأسيس مجلّه‌اى تحقيقى و دانشگاهى به « نام الدراسات الادبية » بود . و براى آنكه آن مجلّه وسيله‌اى مشترك براى نشر آراء صاحب‌نظران هردو زبان باشد ، چنين نهاده شد كه مقالات آن برحسب اقتضا و تناسب به يكى از دو زبان فارسى يا عربى و در مواردى هم به هردو زبان انتشار يابد . اين كار را گذاشته از اين هدف ضرورت ديگرى هم ايجاب مىكرد و آن اين بود كه هر نظريهء علمى يا هر حرف ناگفته‌اى تا وقتى در نشريات معتبرى كه مورد مراجعهء اهل علم و اطّلاع باشد منتشر نگردد و در معرض ديد و مطالعهء صاحب‌نظران قرار نگيرد و به محك نقد و بررسى ناقدان نكته‌سنج نرسد ، نه ارزش و اعتبار آن چنان كه بايد شناخته مىشود و نه زمينه‌اى براى رشد و پيشرفت آن خواهد يافت . و از آنجا كه در بررسيهاى مشترك فارسى - عربى كه هنوز مراحل اوّليّهء خود را مىپيمود نه حرف ناگفته كم بود و نه نظريه‌هاى تازه ، از اين‌رو ضرورت چنين نشريه‌اى براى نقد و بررسى آنها به خوبى احساس مىشد . و آن‌چه ضرورت آن را بيشتر مىنمود اين بود كه تا آن تاريخ چنان نشريه‌اى با چنان هدفى مشخّص و محدود بوجود نيامده بود ، و مباحثى هم از آن نوع كه در آن نشريه به چاپ مىرسيد در نشريه‌هاى ديگر ادبى و تحقيقى ، چه فارسى و چه عربى ، كمتر به چشم مىخورد . براى آن مجلّه هدفى محدود و مشخّص تعيين شده بود ، و براى اينكه همچنان در محدودهء هدف خود باقى بماند آن هدف پيوسته بر روى جلد و زير نام آن