خلاصه‌اى از تحقيقات محقّقان ديگر را تا روزگار خود ، و هم دست‌آورد پژوهشهاى خويش را ، با روشى دل‌پسند مدوّن سازد ، و اطّلاعات پراكنده و نامنظّم را به صورتى پيوسته و منظّم عرضه بدارد ، و مسائلى را در تاريخ ادبيّات ايران مطرح كند كه پيش از او بدان‌صورت مطرح نبوده است ، ولى با همهء اينها باز مطالب آن كتاب در آنچه مىبايستى براى يافتن پاسخى به آنچه من در پى آن بودم سودمند افتد نارسا مىنمود ، و اين نارسائى نه به‌سبب قصور آن استاد در تحقيق و تنظيم معلومات موجود ، بلكه بدين‌سبب بود كه هنوز در بسيارى از زمينه‌هاى تاريخى و علمى دورانى كه مىبايستى پاسخ اين سؤال را در آنها يافت ، پژوهشهاى كافى صورت نگرفته و خطوط اصلى تاريخ و فرهنگ آن ترسيم نشده بود . دوره‌هاى تاريخى ادبيّات ايران در كتاب ادوارد براون تاريخ ادبى ايران به سه دورهء مشخّص تقسيم شده است : نخست دورهء هخامنشى از 550 پيش از ميلاد مسيح تا 330 پيش از ميلاد ، دوّم دورهء ساسانى از 226 ميلادى تا 652 ميلادى ، و سوّم دورهء اسلامى از تقريبا 900 ميلادى تا به امروز « 1 » . چنان كه از اين تقسيم برمىآيد رشتهء پيوستهء تاريخ ادبى ايران را ، در تاريخ طولانى آن دو دورهء فترت به‌صورت دو شكاف بزرگ از هم مىگسلد ، نخست يك دورهء پانصد و پنجاه ساله ميان حملهء اسكندر و آغاز دورهء ساسانى ، و دوّم يك دورهء تقريبى دويست و پنجاه ساله ميان پايان دورهء ساسانى و آغاز تدوين شعر فارسى اسلامى . گسستگى تاريخ ادبى و فرهنگى ايران در دوران بين هخامنشيان و ساسانيان ، در آنچه مربوط به كسب آگاهى صحيح دربارهء آن باشد ، پذيرفتنى بود ، زيرا هم دولت اشكانى كه مىبايستى وارث تمدّن و فرهنگ هخامنشى باشد منقرض شده و هم دولت ساسانى كه پس از آن روى كار آمده و وارث تمدّن و فرهنگ دوران اشكانى و هخامنشى بوده از ميان رفته است . ولى گسستگى اين تاريخ پس

--> ( 1 ) - ادوارد براون ، تاريخ ادبى ايران ، جلد اوّل ، ترجمهء فارسى : على پاشا صالح ، ص 12 - 14 .