محمد مهدى ملايرى

351

تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )

واليان آن دوران برده است . « 1 » صاحب طبقات از جملهء محدّثين طبقه اوّل از ايرانيان يمن يكى را به نام ابو الاشعث صنعانى ذكر كرده و گويد وى در آخر عمر به دمشق رفته و شاميها از او روايت كرده‌اند ، و در زمان ولايت معاوية بن ابى سفيان بدرود زندگى گفته « 2 » ، و ديگرى را به نام حنس بن عبد اللّه خوانده و نوشته است كه او به مصر رفته و در آنجا درگذشته است و مصريان از او روايت كرده‌اند . « 3 » وهب بن منبّه از محدّثين طبقهء دوم از همين ايرانيان يمن كسى كه به عنوان راوى شهرت فراوان يافته و طبرى در موارد بسيارى به‌ويژه در آنچه به اديان و مذاهب ارتباط مىيافته در تاريخ بزرگ خود از او روايت كرده وهب بن منبّه است . طبرى وهب را در شمار تابعين صحابه آورده و نسب او را چنين ذكر كرده : « وهب بن منبّه بن كامل بن سيح » ( يا سريح چنان كه در نسخه‌اى ديگر آمده ) و گويد او مردى بود از ابناء فارس كه كسرى آنها را براى جنگ با حبشيها به يمن فرستاد و آنها حبشيها را بيرون راندند و بر يمن و مخاليف آن چيره شدند . وهب با كنيهء ابا عبد اللّه خوانده مىشد و كسى بود كه كتب پيغمبران را خوانده بود و اخبار گذشتگان ( اوّلين ) را مىدانست . او و برادرانش در صنعاء مىزيستند ، طبرى وفات او را به روايتى سال 110 هجرى و به روايتى سال 114 هجرى نوشته است . « 4 » صاحب طبقات هم كه وفات او را در سال 110 و اوّل خلافت هشام بن عبد الملك نوشته ، اين را هم نوشته است كه هشام بر جنازهء او نماز گزارد . سه تن از برادران وهب را كه طبرى هم ياد كرده صاحب طبقات از محدّثين طبقهء دوم شمرده است ، به‌اين‌ترتيب :

--> ( 1 ) - طبرى ، 2 / 1777 ( 2 ) - طبقات ، ج 5 ، ص 536 . ( 3 ) - طبقات ، ج 5 ، ص 536 . ( 4 ) - طبرى ، 3 / 4 - 2493 « المنتخب من كتاب ذيل المذيل من تاريخ الصحابة و التابعين » .