ابلّه مهمترين بندر نظامى و بازرگانى ايران در دهانهء خليج فارس ، حتّى پيش از شروع جنگهاى اصلى ايرانيان و اعراب ، بىهيچ دشوارى به تصرّف مهاجمان درآمد . هنگامى كه آزادبه مرزبان حيره با خالد بن وليد درگير جنگ و ستيز شده بود و نياز به كمك داشت ، يكى به‌همين‌سبب كه به او از جاى ديگر كمكى نرسيد و اميدى هم به دريافت كمك نداشت ، و ديگر به سبب دريافت خبر كشته شدن شهريار ( يا اردشير ؟ ) پسر شيرويه كه پس از وى به سلطنت نشانده بودند ، در برابر خالد پايدارى نتوانست و ناچار شد آنجا را ترك گويد و از آنجا عقب نشيند و خالد هم به‌آسانى بر آنجا دست يابد . « 1 » حيره چنان كه در گفتارى پيش از اين گذشت ، از شهرها و استحكامات مهمّ مرزى ايران و مقر پادشاهان آل منذر بود كه در دوران ساسانى از سوى ايشان به حكومت بر اعراب آن منطقه گماشته شده بودند . و در اين هنگام هم مركز فرمان‌روائى آزادبه فرمانده پادگانهاى مرزى ايران بود . وقتى هم كه عتبة بن غزوان پادگان ابلّه را كه مهمترين بندر نظامى و بازرگانى ايران در دهانهء خليج فارس بود با كمك اعرابى كه پيش از او در اين منطقه و در بحرين به قتل و غارت مىپرداختند ، محاصره كرد ، پادگان ابلّه چندين ماه در برابر آنها پايدارى كرد و چندين بار هم براى پراكندن اعراب و شكستن محاصره از شهر خارج شده و با آنها به نبرد پرداختند ، ولى چون از هيچ طرف كمكى براى آنها نمىرسيد و شايد از دريافت آن هم نوميد بودند ، و برعكس پيوسته قبائلى از باديه‌نشينان به مهاجمان مىپيوستند سرانجام تاب مقاومت نياوردند و از راه دريا آنجا را ترك گفتند و عتبه هم به آسانى و بدون جنگهائى كه لازمهء تصرّف چنان مركز مهمّى بود بر آنجا دست يافت . « 2 »

--> ( 1 ) - طبرى ، 1 / 2038 - 2039 . ( 2 ) - بلاذرى ، فتوح البلدان ، 418 - 419 ؛ معجم البلدان ، ج 2 ، ص 31 .