محمد مهدى ملايرى

261

تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )

آن كشتيها را به اسارت گرفت ، « 1 » و اين همان گنجى بود كه به باد آورد معروف شد . اين جنگ از سال 603 ميلادى آغاز شد و تا سال 628 كه پرويز در آن كشته شد هم‌چنان ادامه داشت ، ولى نه هم‌چنان پيروزمندانه براى ايرانيان . سال 615 را سالى نوشته‌اند كه خسروپرويز در اوج قدرت بوده ، در شرق و شمال ايران به پيروزيهاى بزرگى دست يافته بود ، و در سرزمينهاى روم هم سرداران او هم‌چنان پيروزمند و باقدرت بر سرزمينهائى كه گرفته بودند فرمان مىراندند . ولى رفته‌رفته اوضاع به صورتى ديگر درآمد ، و هرچه بر روزگار او گذشت پيروزيهايش به شكست بدل شد تا سرانجام تومار زندگى او را درهم نورديد . هراكليوس چنان كه تاريخ‌نويسان نوشته‌اند در روم فوكاس ( Phocas ) ، كه بر موريس چيره شده و جاى او را گرفته بود ، بيش از چند سال دوام نياورد و در سال 610 ميلادى به دست هراكليوس كه پدرش هم هراكليوس خوانده مىشد ، و فرمانده افريقا از سوى دولت روم بود ، و در ميان روميان شأن و احترامى داشت كشته شد . و بزرگان روم هراكليوس را امپراطور خواندند « 2 » . نوشته‌اند پس از روى كار آمدن هراكليوس او نامه‌اى به پرويز نوشت و به او خبر داد كه او فوكاس قاتل موريس را به مجازات رسانده ، بنابراين مانعى براى آشتى باقى نمانده است . ولى پرويز به او پاسخ نداد ، و سردارانش همچنان به پيش روى خود در سرزمين روم ادامه مىدادند . سرداران ايران در سال 613 انطاكيه را و سپس طرسوس و كيليكيا را گرفتند ، و در 614 اورشليم را هم پس از بيست روز محاصره تسخير كردند . برخى از تاريخ‌نگاران مسيحى نوشته‌اند و در تاريخ كليسا هم آمده كه آن سرداران در جريان جنگ در آنجا كشتار عظيمى از مسيحيان كردند ، و سى و پنج هزار اسير

--> ( 1 ) - مسعودى ، مروج الذهب ، پلا ، ج 1 ، ص 319 . ( 2 ) Baynes , N . H . , Successors of justinian , Cam . Med . Histo . , 11 , 288 به نقل دكتر رستم از او در كتاب « الروم » ، ج 1 ص 221 .