مستقل به‌شمار مىرود . چه او از مآخذ ديگر هم مطالب ديگرى بر اين سرگذشت افزوده كه در تاريخ طبرى نيست . خود بلعمى دراين‌باره نوشته است : « محمّد بن جرير حديث بهرام چوبين تمام نگفته است . من به كتاب اخبار عجم تمام يافتم و بگويم » . « 1 » اين كتاب را كه شايد نام فارسى آن چوبين‌نامه بوده « 2 » جبله پسر سالم به عربى ترجمه كرده است . سالم كه با كنيهء ابو العلاء خوانده مىشد ، دبير ايرانىتبار هشام بن عبد الملك بود كه خود او هم به احتمال زياد از مترجمان فارسى به عربى بوده « 3 » . شايد كسى هم كه به نام جبله در داستان حجاج بن يوسف و دهقانى كه كسر خراج داشته به عنوان مترجم فارسى برده شده و خبر آن را ميدانى در مجمع الامثال از اصمعى روايت كرده است همين جبله پسر سالم باشد « 4 » جبله به‌جز اين كتاب بهرام

--> - طبرى ، 1 / ص 991 - 1001 ؛ مروج الذهب ، پلا ، ج 1 ص 312 - 318 ؛ شاهنامه ، ج 5 ، ص 15 - 214 ؛ غرر السير ، ثعالبى ص 642 - 687 ؛ فارسنامه ، ص 114 - 119 ( 1 ) - بلعمى ، ترجمهء تاريخ طبرى ، ص 181 ( 2 ) - اين نام از زيرنويس 5 ، ص 318 ج 1 كتاب مروج الذهب به تصحيح شارل پلاكه ظاهرا مستند به نسخه‌اى خطى است برمىآيد . در آن زيرنويس آمده « عنوانه چوبين‌نامه ، نقلها لى العربية جبلة بن سالم » . ( 3 ) - ن . ك . به مقالهء نگارنده با عنوان « المترجمون و النقلة عن الفارسية الى العربية فى القرون الاسلامية الاولى » در ( الدراسات الادبيه ، ج 7 ص 213 - 214 ) . ( 4 ) - اين خبر را ميدانى در مجمع الامثال ذيل مثل « اخذه بابدح و دبيدح » آورده ، و در لغت‌نامهء دهخدا عبارت مجمع الامثال بدين‌گونه نقل شده : « قال الحجاج لجبلة ابن الايهم الغسّانى قل لفلّاح اكلت مال اللّه بابدح و دبيدح ، فقال له جبله ، خواستهء ايزد بخوردى به لاش ماش ، اى اكلت مال اللّه بالباطل » . در اين عبارت جبلة بن الأيهم الغسانى غلط است و بىترديد نتيجهء تحريفى در عبارت مجمع الامثال است . جبلة بن الايهم آخرين پادشاه غسانى در زمان جاهليت بود كه در خلافت عمر به مدينه آمد و اسلام آورد و بعد مرتد شد و به قسطنطنيه نزد هرقل رفت و در آنجا بزيست و همانجا بمرد ( العقد الفريد ، ج 1 ص 291 به بعد ) . در تعليقات دكتر محمّد معين بر برهان قاطع ، ج 5 ، ص 7 عبارت مجمع الامثال ميدانى چنين آمده : حكى الاصمعى ان الحجاج قال لجبلة قال لفلان اكلت مال الله بابدح و دبيدح ، فقال له جبلة : « خواستهء ايزد بخوردى بلاش و ماش » . در اين عبارت پدر جبله ذكر نشده ولى به‌هرحال در اين مورد جز جبلة بن سالم كه هم مترجم فارسى بوده و هم روزگارش با روزگار حجاج قابل انطباق است ، شخص ديگرى بدين صفات شناخته نيست .