مطلب را بدين‌مضمون نقل كرده : « نخستين كسى كه به عربى چيزى نوشت مرامر بن مرّة از مردم انبار بود . و از انبار در ميان مردم منتشر گرديد » « 1 » . طبرى هم خبرى نقل كرده كه مؤيّد همين مطلب تواند بود . وى در شرح فتح انبار به وسيلهء خالد بن وليد آورده كه : « چون خالد و مسلمانان در انبار آرامش يافتند ، و مردم انبار نيز از آنها ايمن گرديدند ، و از نهانگاههاى خود بيرون آمدند ، خالد دريافت كه آنها به عربى چيز مىنويسند و آن را مىآموزند » « 2 » . و در روايتى از ابن عبّاس نقل شده است كه : انباريان از مردم حيره خط آموخته‌اند ، و يكى از آنها خط را به عبد اللّه بن جدعان و او به حرب بن اميّه آموخته و خط حجازى قريشيان از اين راه پديد آمده « 3 » ، و چنان كه ملاحظه مىشود در اين روايت هم مأخذ اصلى خط حجازى قريشى هم‌چنان انبار معرّفى شده است . و آنچه اين مطلب را ، كه عربهاى حجاز ، حيره و انبار را سرچشمهء خط و سواد خود مىشناخته‌اند ، تأييد مىكند ، روايتى است كه در حادثهء كشته شدن عمر به دست ابو لؤلؤه « 4 » و پىآمدهاى آن نقل شده است . در تاريخ‌ها آمده كه پس از كشته شدن عمر و كشندهء او ابو لؤلؤه ( - فيروز ) ، عبيد اللّه پسر عمر چند تن ديگر را هم به گمان اين‌كه در كشتن پدرش دست داشته‌اند كشت ، كه يكى از آنها هرمزان سردار معروف ايرانى بود كه در خوزستان ، مقر فرمانروائى خود ، پس از جنگهاى متعدّدى كه با اعراب بصره و كوفه كرد ، سرانجام شكست يافت و به اسارت افتاد و به مدينه اعزام گرديد و در آنجا به اسلام گرائيد و جزو مسلمانان

--> ( 1 ) - المحاسن و المساوى ، چاپ بيروت ، 1960 م . ، ص 366 . ( 2 ) - طبرى ، 1 / 2061 ( 3 ) - اين روايت از مقدّمهء قرآن به‌وسيلهء مرحوم زين العابدين رهنما ، ج 1 ، ص 32 نقل گرديد . اصل روايت از ابن عبّاس است . ( 4 ) - نام اين شخص فيروز بوده ، و ابو لؤلؤه كنيه‌اى بوده است كه از نام دخترش به او داده بوده‌اند و به قرينهء اين نام مىتوان گمان برد كه نام اصلى آن دختر كه به دست عبيد اللّه بن عمر كشته شده مرواريد بوده كه در عربى به لؤلؤه ترجمه شده . مرواريد براى نام زنان در ايران از قديم معمول بوده و هنوز هم هست .