از لحاظ رقابتهاى اقتصادى و سياسى آن دولت با روم براى ايران مهم بود . از اين راهها ، كه چين و هند و ايران را به روم و اروپا مىپيوست ، يكى راهى بود كه از بندر ايرانى مزون ( صحار دوره‌هاى بعد ) در عمان ، كه مهمترين بندر دنياى قديم در سواحل غربى اقيانوس هند بود ، از راه دريا به عدن در جنوب يمن مىرسيد . ديگر راهى بود كه آن هم از همان بندر مزون از راه خشكى به حضرموت و سواحل جنوبى يمن منتهى مىشد ، و از آنجا تمام كالاهائى كه از اين دو راه مىرسيد از غرب عربستان ، از راه خشكى به سمت شمال و به سرزمينهاى فلسطين و شام ، و از آنجاها به داخلهء روم و اروپا مىرفت ، و همين راه بود كه از قديم در اختيار شترداران عرب بود و بتدريج در انحصار شترداران و بازرگانان قريش مكّه درآمد ، و پيش از حملهء حبشيان به يمن اين راه و تجارت آن رونقى به‌سزا داشت و همان هم باعث ثروت و قدرت قبيلهء قريش گرديده بود ، و در قرآن مجيد هم در سورهء « ايلاف » اشاره‌اى مختصر به آن شده است . ديگر از اين راهها كه از جنوب عربستان مىگذشته ، راهى بوده كه تيسفون پايتخت ايران را از طريق يمامه و جنوب عربستان به صنعاء پايتخت يمن مىپيوسته ، كه ذكرى از آن در اغانى ابو الفرج اصفهانى آمده . ديگر از اين راههاى مهم و اساسى در شمال عربستان راهى بوده است كه از مكّه از راه مدينه به شام مىرفته و شترداران قريش هم كالاهائى را كه از يمن مىآورده‌اند از اين راه به دمشق مىبرده‌اند . بيشتر جاهائى كه از قديم در عربستان شهرتى يافته و نام آنها در تاريخها آمده مانند تدمر و تيماء و مدين و حجر و فدك و يثرب و خيبر و تبوك و بطراء مراكز يا منزلگاههائى بوده‌اند كه بر سر همين راههاى بازرگانى قرار داشته‌اند ، و بتدريج محل دادوستد و مبادلهء كالا شده و كم‌كم گسترش يافته و بزرگ و ثروتمند گرديده‌اند ، تا آن‌حد كه برخى از آنها مركز دولتهائى پايدار يا مردمانى پرقدرت و نفوذ شده‌اند ، مانند تدمر و بطراء و مكّه و يثرب . در آنچه به راهها و مراكز بازرگانى عربستان بازمىگردد گاهى ردپاى ايرانيان را در مناطقى هم در شمال عربستان كه معمولا در قلمرو ايران نبوده است مانند