يعنى در حاشيهء شرقى الربع الخالى مىزيستند ، و ايرانيان كه بيشتر به امور كشاورزى و بازرگانى و دريانوردى مىپرداختند در شهرها و روستاها و كناره‌هاى دريا سكونت داشتند و به‌همين‌سبب هم حضور آنان در اين سرزمين نمودى بيشتر از ساير مناطق عربستان داشته ، آن چنان كه آن را نه مانند ساير سرزمينهاى عرب‌نشين در قلمرو دولت ايران بلكه جزئى از كشور ايران مىشمردند . بلاذرى ، بحرين را از لحاظ ساكنين آنجا چنين وصف كرده است : « سرزمين بحرين جزئى از كشور ايران بود و در آن گروه بسيارى از عربهاى عبد قيس و بكر بن وائل و تميم هم بودند كه در باديهء آنجا مىزيستند » « 1 » . و شايد به همين‌سبب هم بوده كه در اين دوران يعنى پايان دوران ساسانى نام و نشانى از بيش از يك مرزبان ايرانى در آنجا مىيابيم . سيبخت مرزبان هجر يكى از مرزبانان ايرانى كه نامش در تاريخ اين دوران زياد برده شده كسى است به نام سيبخت ، كه مرزبان هجر مهمترين و آبادترين شهر بحرين بوده ، و نامهء پيغمبر ( ص ) هم در سال هشتم هجرى براى ايرانيان بحرين به نام او نوشته شده بود . شهرت و آبادانى هجر در اين دوران آن چنان بوده كه به قول ياقوت برخى هجر را مركز بحرين مىدانستند ، و برخى بحرين را از توابع هجر مىشمردند . گويد در آنجا چشمه‌سارها و آبهاى فراوان و سرزمينهاى پهناور است و بسا كه يمامه را هم از توابع آنجا شمرند « 2 » . و همو در الأحساء گويد احساء شهر شناخته‌شده‌اى است در بحرين و نخستين كسى كه آنجا را آباد كرد و براى آن برج و بارو ساخت و آنجا را مركز ( قصبه ) هجر گردانيد ، ابو طاهر حسن بن ابى سعيد گناوه‌اى قرمطى بود و آنجا هنوز هم شهرى آباد است « 3 » . در دورانى كه سيبخت مرزبان ايران در هجر بود عهده‌دار امور اعراب

--> ( 1 ) - فتوح ، ص 95 . ( 2 ) - ياقوت ، معجم البلدان ، 1 / 507 . ( 3 ) - ياقوت ، معجم البلدان ، 1 / 148 .