اين چند رساله و كتاب هم كه در بديع و عروض و قافيهء فارسى در دست داريم به وجود نمىآمد « 1 » » . مدارس دينى ايران و تاريخ اسلام يكى ديگر از غفلتهاى گذشته در تعليمات دينى و اسلامى ايران كه آن را هم از قصور مدارس دينى و اسلامى ايران شمرده‌اند ، خالى بودن جاى تاريخ اسلام در آن مدارس بوده است كه آن هم آثار نامطلوبى بر فرهنگ اسلامى ايران داشته است . گوشه‌اى از اين آثار نامطلوب در يكى از پرسشهائى كه در آغاز اين گفتار مطرح شد نموده شده ، و از آنجا كه اين امر يكى از مسائل اساسى فرهنگ اسلامى ايران در عصر حاضر است و مىبايستى در سرلوحهء مسائلى قرار گيرد كه بايد بدان توجه شود ، و در اين‌جا توضيحاتى دربارهء آن خواهد آمد ، بهتر است پيش از آن توضيحات همان پرسشى كه در آغاز اين گفتار گذشت در اين‌جا تكرار شود . سؤال اين بود : چرا با آن‌همه سوابق درخشانى كه اين سرزمين و اهل علم و انديشهء آن در گذشته‌هاى دور و نزديك و به‌خصوص در دوران شكوفائى علم و انديشه ، در تاريخ و فرهنگ اسلامى داشته‌اند ، تا آن‌حد كه هيچ علم و ادب و فن و هنرى را در فرهنگ آن عصر نمىتوان يافت كه دانشمندان ايرانى از پايه‌گذاران يا دست‌كم از افراد سرشناس آن نباشند ، ولى بااين‌حال باز ، در اين روزگار كه مىبايستى مردم اين سرزمين از آن گذشته‌هاى درخور ستايش خويش به‌خوبى آگاه باشند ، و با جلوه‌هاى انديشه و دانش گذشتگان خود از روى آثار خود آنان آشنا گردند تا بتوانند با معرفتى صحيح به فرهنگ ملّى خود ، هم جاى راستين خود را در جهان اسلام و فرهنگ اسلامى به‌درستى بشناسند و هم آن را به ديگران بشناسانند ، نه آن آگاهى چنان است كه مىبايست مىبود ، و نه آشنائى ايشان با فرهنگ اسلامى خود درخور ملّتى است كه خود از پايه‌گذاران آن فرهنگ بوده و از وارثان حقيقى آن به‌شمار مىرود .

--> ( 1 ) - لغتنامهء دهخدا ، مقدمه ، ص 156 ، به نقل از مجلهء فرهنگستان .