قاضى احمد بن محمد غفارى كاشانى

527

تاريخ نگارستان ( فارسى )

محمد على شاه بعد از آنكه از ايران خارج شد دوباره پنهانى بايران آمد و عده‌اى از تركمانان را گرد خود فراهم ساخت باز آغاز نبرد كرد اما از آزاديخواهان شكست خورد . ديگر بار عده‌اى فراهم نمود . اين عمل وى سبب شد كه سالانه‌اى كه براى او ايران معين كرده بود بريده شود . و در پايان عمر در پاريس ساكن شد و در همانجا بسال 1342 هجرى درگذشت و جنازه‌اش ظاهرا حسب وصيت او بكربلا برده نزد پدرش مظفر الدين شاه به خاك سپرده شد . محمد على شاه در عين سفاكى برسوم و اداب دينى و مذهبى پابست بود و او را عادت بودى كه هر ماه خود و ملازمانش را در حلقهء ياسين مغربى داخل كردى تا در آنماه بسلامت زيند و در كارها غالبا استخاره و تفأل با قرآن كريم كردى در مجلهء يادگار نوشته كه محمد على شاه هرگاه كه خواستى با آزاديخواهان ستيزه كند ظاهرا به امام جمعهء زنجان مراجعت كردى و از او خواستى كه در كارهايش با قرآن استخاره نمايد . نگارنده درست بخاطر ندارم چون آن مجله فعلا نزد من نيست تا خصوصيات كار او را از آنجا نقل كنم مثلا خواستى كه مجلس را توپ بندد با آن آقاى زنجانى كه دشمن آزاديخواهان بودى سؤال فرستادى و در آن نوشته بود خدايا هرگاه مجلس را توپ به‌بندم چگونه است او نيز استخاره گرفتى و گفتى خوبست و تركش بسيار بد يا فكر كردى ملك المتكلمين را تيرباران كنم چگونه آقاى زنجانى در جواب نوشتى بسيار خوبست و آيت رحمت در اين استخاره آمده بود . آنچه نگارنده از حالات محمد على شاه از پيران شنيده و از كتب ديده انسانى طبعا ساده و مهربان بود ليك اطرافيان وى او را به كارهاى ناشايست و مخالفت با مشروطه خواهان واداشتندى او نيز زير تأثير آن گرگان قرار گرفتى و آلت اغراض شوم ايشان گشتى . [ 819 - فرزندان محمد على شاه هفت تن بودند ] 819 فرزندان محمد على شاه مهديقلى خان مظفرى قاجارى براى نگارنده نقل كرد محمد على شاه را هفت فرزند بود . يكم احمد شاه دوم محمد حسن ميرزا سوم سلطان حميد ميرزا چهارم سلطان مجيد ميرزا پنجم اعتضاد السلطنه ميرزا ششم خديجه بانو همسر آصف السلطان هفتم آسيه بانو قاجار مظفرى همسر مجيد ميرزاى قاجار مظفرى . شعر : نبايدت كه پريشان شود قواعد ملك * نگاه دار دل مردم از پريشانى چنان كه طايفه‌اى در پناه جاه تواند * تو در پناه دعا و نياز ايشانى [ 820 - بر كنار شدن محمد على شاه از شاهى ايران ] 820 من الوقايع پس از آنكه محمد على شاه از شاهى ايران بر كنار شد روز بيست و هشتم جمادى الثانيه سال 1327 احمد ميرزا فرزند