[ 610 - شاه عباس و حالات وى . ] 610 من مآثر الفضل شاه عباس پادشاهى دانش‌دوست و داناپرور بود و از اينرو دانشمندان بسيارى بنام او كتابهائى تأليف كردند و در روزگار او مورد استفاده بودند از آن جمله ، بهاء الدين محمد عاملىست وى در ايران نشو و نما يافته بود و در علوم زمان خود از همگنان برترى داشته مدتى در اصفهان رتبهء شيخ الاسلامى داشت آثارش حدود نود كتابست ميلادش بسال 953 هجرى در بعلبك شام و مرگش باصفهان بسال 1031 اتفاق افتاده و بعدا جنازه‌اش را بخراسان نزديك قبر امام على بن موسى ( ع ) دفن كردند از اشعار اوست : شعر : ايكرده بعلم مجازى خو * نشنيده ز علم حقيقت بو سرگرم بحكمت يونانى * دل‌سرد ز حكمت ايمانى در علم رسوم چو دل بستى * بر اوجت اگر ببرد پستى [ 611 - نشستن سام ميرزا بجاى شاه عباس . ] 611 من اثر الشقاوه در سال 1038 كه شاه عباس اول درگذشت نوادهء وى سام ميرزا فرزند صفى ميرزا كه وليعهد شاه عباس بود ، باتهام آنكه صفى ميرزا توطئه قتل پدر خود شاه عباس را فراهم كرده كشتند بعد از شاه عباس سام ميرزا چون به تخت پادشاهى برنشست دست بقتل و خونريزى دودمان صفويه دراز كرد و تا توانست از خويشاوندان خود كشته بآخرت فرستاد و به اين شقاوت و سفاكى اثبات كرد كه از نوادگان شاه عباس اول است چه او نيز فرزندانى از خود را به بهانهء آنكه ميخواسته‌اند او را بقتل رسانند كشته بود يا كور كرده و سام ميرزا نيز كه بلقب شاه صفى بود بسال هزار و پنجاه و دوى هجرى بمرد و خلقى از بستن و كشتن آسوده شدند . شعر : نماند ستمكار بدروزگار * بماند بر او لعنت پايدار رياست بدست كسانى خطاست * كه از دستشان دستها بر خداست رعيت نشايد به بيداد كشت * كه مر سلطنت را پناهند و پشت [ 612 - اعتقاد شاه عباس بمنجمان . ] 612 من الوقايع شاه عباس اول به نجوم و منجمين اعتقاد راسخى داشت چنان كه منجمين هميشه در سفر و حضر در ركاب و ملتزم آن جناب بوده‌اند استاد محمد قاسم بن منجم مظفر گنابادى خراسانى كه از افاضل عصر صفويه در نجوم و رياضيات بود كتابهاى بسيارى براى پادشاهان صفويه پرداختى از آن جمله كتاب تنبيهات المنجمين اوست كه در آغاز آن گويد كه شاه عباس بدانش نجوم بسيار رغبت داشتى از اينرو بخاطر فاتر خطور كرد كه به قدر استعداد خود تأليفى نموده در بارگاه شاه معروض