يورش دشت قبچاق را موقوف داشته بجانب مغولستان برافراشتند و چون بايقن سورى رسيدند آب در آنجا بغايت ناياب بود و لشكريان به سختى افتادند ناگزير چاه كنده به قدر كفايت آب حاصل شد و پس از قدرى تفحص در آن بيابان در فصل تابستان سبزه و برف و يخ بسيارى يافتند چنان كه لشكريان و چهارپايان باستراحت مشغول گشتند . [ 256 - رفتن الب ارسلان بروم . ] 256 و منها و هم در وصاياى خواجه مذكور است كه در سنهء 456 ست و خمسين و اربعمأة سلطان الب ارسلان از خراسان بروم رفت چون بنواحى گرجستان رسيد سلطان متوجه روم شد و استخلاص كشور گرجستانرا بشاهزاده ملك شاه محول گردانيد چون قدرى رفت عبورش بقلعهء افتاد در غايت بلندى و استوارى و آبى عظيم بدان محيط و نام آنقلعه مريم‌نشين و كشيشان و رهبانان آنمملكت اكثر در آنجا بودند و چنين گفتند كه از معابد نصرانيان يكى در آن قلعه بود و اهل كرخ اكثر نصارى بودند فى الجمله احتياط اطراف و جوانب آن نموده چنان معلوم شد كه سواران در پيرامون آن نميتوانند گشت و پياده را عروج بر بروج ميسر نيست شاهزاده را ملال بسيار روى نمود و ترك قلعه و عدم تعرض بر اهل آن موضع جهت مواضع ديگر ضررى تمام داشت و يارى بسلطان و توجه به باقى لشكر تهى از سختى نبود و اشتغال بحرب و قتال ثمره و نتيجهء نداشت و بىناموسى آخر از همه زياده مصراع : مگر ز غيب درى كردگار بگشايد . او را گفتم پريشان مباش كه مهمات سلاطين به صورت ديگر كفايت مىشود و باوضاع ساير خلايق مناسبتى ندارد و اگر كفايت امور ايشان مثل احوال سائر خلائق بودى تأييد الهى بدان لاحق نگشتى و ترجيح ايشان ظاهر نشدى و جهانيان منقاد به دو نبودى القصه روز ديگر تهيهء اسباب محاربه و مقاتله نموده شد و كشتيها ساخته رجال و ابطال بر خندق عبور كردند و سعى بسيار نمودند اما هيچ فايدهء نداد و بسى از مبارزان و شجاعان ضايع شدند و شاهزاده بيوقوف من جرأتى كرده با خواص خود نزديك برجى رفت و از قلعه كمندها افكندند و بيم آن بود كه خطرى عظيم واقع گردد اما خداى تعالى او را رهائى بخشيد و مردم از قلعه دور آمدند و چون اين حال مشاهده رفت تحير و تفكر بر من مستولى شد و از تدبير بازماندم كه ناگاه باد و طوفان و ظلمتى پيدا شد چنان كه همهء جهان تاريك گشته در آنحالت زلزلهء عظيم پديد آمد چون نمودار قيامت فى الجمله بعد از آنكه حادثه تسكين يافت و جهان روشن شد ديدم كه جانب شرقى قلعه بخندق ريخته پر شد لشكر بيكلفت بحصار درون رفتند و مجموع دير و كليسياهاى ايشان ويران شده اكثر نصارى مسلمان شدند . [ 257 - يورش غازى مراد بولايت الجوك . ] 257 تمثيل در تاريخ تركى روم مرقوم است كه غازى مراد ولد اورخان در شهور سنهء 787 سبع و ثمانين و سبعمأة داعيهء تسخير ولايت الجوك كه اصل