قاضى احمد بن محمد غفارى كاشانى
124
تاريخ نگارستان ( فارسى )
طلب داشته از سعود و نحوس كواكب استفسار نمود همهء ايشان گفتند كه فرزندى كه در اين ساعت آيد در غايت ادبار و شقاق باشد و اگر پس از اين به دو ساعت آيد پادشاهى باستحاق باشد آن شيرزن فرمود تا هردو پايش را بهم بسته سرنگون آويختند و منجمان طالع وقت اختيار نموده او را فروگرفتند مقارن وقت مسعود مولود بر زمين آمد اما مادرش بمرد و راى مذكور در اوان سلطنت بداد كوشيد و عطاياى او هرگز كمتر از يك لك نبود . [ 234 - نشستن اسفار بن شيرويه بجاى ماكان ] 234 من الوقايع در زمان استيلاى ماكان در گيلان اخوان او در ملازمتش بودند بعد از آنكه اسفار بن شيرويه به روى غلبه كرده بجاى ماكان نشست ايشان كماكان بدستور ملازمت اسفار اختيار كردند و اسفار در سنه 315 خمس و عشر و ثلثمأة بر دست يكى از قرامطه كشته گشته و مرد آويج عم قابوس وشمكير بجاى اسفار نشست و او بملك گيلان و طبرستان قناعت نكرده از رى تا آذربايجان را در ضبط آورده خواست كه بر ديگر بلدان بتخصيص همدان دست يابد بنابراين در آنجا قتلعام نمود چنان كه دو خروار بند ابريشمين از شلوار مقتولين حاصل شده بود و اولاد بويه بدستور ملازمت وى مينمودند و او ايشانرا بكوچ فرستاده خود باصفهان شتافت و از آنجا بر مظفر بن ياقوت كه از قبل مقتدر عباسى حاكم آنجا بود ظفر يافت و مظفر نزد پدرش بشيراز رفته پدر و پسر با لشكر بسيار بر سر مرد آويج آمده مغلوب گشتند و ياقوت با دو هزار كس راه انهزام پيش گرفته در لرستان گذرش بر حوالى اردوى آل بويه افتاد و ايشان در آن حين سيصد كس بودند و سيصد كس ديگر از اكراد آنحوالى بديشان پيوستند قضا را در آنوقت چند نفر از لشكريان ديلم از آل بويه روگردان شده بنزد ياقوت رفتند و ياقوت بر ايشان اعتماد نكرده همه را بخنجر بكشت نظم : مژده كاقبال تو ز ناگه داد * مالش نيك در خور دشمن دستبرد كرامتت برداشت * سر دشمن بخنجر دشمن لاجرم اهل ديلم در مقاتلهء او يكرو شده ميانهء ايشان و ياقوت آتش جنگ بالا گرفت و ياقوت در روز جنگ فرمود تا پيادگان سپاه پيش رفته آتش در قارورهاى نفت زدند اتفاقا بادى از جانب ديالمه وزيده و آتش در پيادگان افتاد و ياقوت خود بهزيمت رفت و اولاد بويه غنيمت بسيار يافته بشيراز رفتند در خلال آن احوال مردآويج در حمام اصفهان در شهور سنهء 321 احدى و عشرين و ثلثمأة بر دست غلامان بقتل آمده على بن بويه در شيراز بسلطنت رسيد [ 235 - پيروز شدن عماد الدوله بر ياقوت . ] 235 من نوادر الاتفاقات عماد الدوله على بن بويه چون بر ياقوت حاكم فارس پيروز گشت در شيراز بخانهء او نزول كرد و لشكر علوفه و مقرر ميخواستند و او چيزى حاضر نداشت از اين رهگذر ملال بيشتر بر خاطرش استيلا يافته و متحير بود كه آيا چه سازد