[ مقدمه 5 ] ( اشتباهات تاريخ نگارستان ) 6 - مؤلف تاريخ نگارستان در حالى كه مردى متتبع در فن تاريخ بوده اطلاعات تاريخى وى چندان عميق نبوده بلكه گاهگاهى اشتباهاتى را كه ديگران مرتكب شده‌اند خود نيز بىكم‌وكاست در تاريخ خود آورده از آن جمله چنان كه در مراجع كتابهاى وى نوشتم يكى از آنها كتاب چهار مقالهء نظامى عروضىست اين كتاب اشتباهات تاريخى بسيار دارد شايد نظامى خود نيز مدعى جنبهء صحت تاريخى آنها نبوده بلكه تنها مىخواسته جنبهء ادبى و مجلس‌آرائى خود را در فنون چهارگانهء آن كتاب به بهانه‌هايى درآورد اعم از آنكه مطالب تاريخى آن درست باشد يا نى . براى نمونه برخى از آنها را اينجا مىآورم تا سستى مطالب تاريخى چهارمقاله كه مؤلف نگارستان از آن كتاب نقل كرده بىآنكه در صحت آنها بررسى نموده باشد آورده : در داستان اسكافى كاتب گفته : در ديوان رسالت نوح بن منصور محررى كردى انتهى ظاهرا سهو كرده زيرا مرك اسكافى در اوائل پادشاهى عبد الملك بن نوح بن نصر ( 350 - 343 ه ) بوده و جلوس نوح بن منصور بن نوح بن نصر در سال 366 ه پس محال است اسكافى زمان او را دريافته باشد . اصل در چهارمقاله گفته : آخر كار البتكين به عصيان كشيد انتهى نيز سهو است چه جلوس نوح بن منصور بسال 366 ه بوده و مرك البتكين دوازده سال پيش از جلوس منصور بن نوح . شايد مؤلف نوح بن منصور را بپدرش منصور بن نوح اشتباه كرده است چه با اين شخص اخير بود كه البتكين عصيان ورزيده بغزنه رفته بر آنجا مستولى شد نه بهرات چنان كه مؤلف سهوا گفته احتمال دارد مؤلف البتكين را با ابو على سيمجور اشتباه نموده باشد زيرا ابو على سيمجور بود كه با نوح بن منصور مخالفت ورزيد و سبب ضعف دولت سامانى شد . اصل امير نوح از بخارا بزاولستان بنوشت تا سبكتكين با آن لشكر بيايد و سيمجوريان از نشابور بيايند و با البتكين بزابلستان نوشت تا سبكتكين آن لشكر براى محاربهء با ابو على سيمجور كه از مدتى دراز با امير نوح مخالفت داشت و اطراف كشور را پر از آشوب كرده بود بيارد . و امير نوح على بن محتاج الكشانى را كه حاجب الباب بود با البتكين فرستاد با نامه‌اى چون آب و آتش انتهى ظاهرا مقصود امير ابو على احمد بن محتاج الصغانى مىباشد كه از امراء معروف دولت سامانى و والى و سپهسالار خراسان بود و قطع نظر از تخليطى كه مصنف در اسم و كنيه و نسبت بلاد و منصب