محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1409
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
صاحبمنصبان قشون سود بهم نمىرسيد و برپا نمىشد و او را مجبور به مراجعت نمىكردند يقينا پادشاه سود بسيارى از بلاد روس را متصرّف مىشد . پادشاه دانمارك براى امداد به روس به عساكر سود حمله نمود و ميانجيگرى انگليس و پروس مانع اين منازعه شد - شكست سفاين جنگى روس در سواستاپول . ( اطريش ) - عساكر اطريش كه از رودخانهء ساو عبور كرده بودند و داخل خاك عثمانى شده مغلوب گرديده عقب نشستند - ژوزف دويّم امپراطور اطريش وحشت از برپا شدن شورش در مجارستان دارد . شكست سخت عساكر اطريش از عثمانى در تمسوار . ( اسپانيا ) - فوت شارل سيّم پادشاه اسپانيا و جلوس شارل چهارم پسرش به جاى او . ( هلاند ) - معاهدهء اين دولت با انگليس و پروس . [ سنهء 1204 هجرى - سنهء 1789 مسيحى ] آسيا - ( ايران ) - در اوايل بهار اينسال حضرت شهريار تاجدار آقا محمّد شاه قاجار نواب جهانبانى ( خاقان مغفور ) را به انتظام بلاد قزوين و سرحدّات خمسه و زنجان مأمور فرمودند و مقرّر شد كه حاجى رضا خان دولّوى قاجار با پنج هزار سوار جرّار ملتزم ركاب ظفرنصاب نواب معظم باشد و پس از روانگى ايشان از طهران در سيّم ماه رمضان موكب نصرت اقران شهريارى به قصد تسخير فارس و تدمير لطفعلى خان زند از دار الخلافه انتهاض فرمود و در منزل كناره كرد معلوم شد كه در حوض سلطان كه آبش از بارانست آب وجود ندارد . لهذا مقرّر فرمودند كه در حوض سلطان اردوى معلّى توقّف ننمايند و دو منزل را يك منزل كرده تا به آب برسند ، شباهنگام حركت كردند و به واسطهء تاريكى شب و جمعيّت و ازدحام عساكر منصوره راه قم را گم كردند و تا طلوع صبح در شورهزار و كوير راه پيمودند و تحمّل زحمت عطش نمودند ، على الصّباح تشنه در آن سراب ماندند به حكم شهريار مرحمتشعار سقّايان تشنگان را آب دادند و بعضى روزهداران براى حفظ جان روزه گشادند و افطار كردند امّا نفس نفيس شهريارى براى پاس اوامر مقدّسهء حضرت بارى جلّ ذكره تا شام افطار نفرمود و روزه را بسر رسانيدند - خلاصه دو روز در ظاهر بلدهء قم توقّف