محمد حسن خان اعتماد السلطنه

1407

تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )

مصطفى خان قاجار كه نگاهدار ميمنهء سپاه فيروزى شعار بود با فوجى از دليران شيرشكار ديوار باغى را كمينگاه قرار داده جمعى از لشكريان لطفعلى خان را به خاك هلاك انداخت . لطفعلى خان از فرط تهوّر متعرّض آنها نگرديده با دو هزار سوار زبده خود را بر قلب زد و چند تن را از پاى درآورده متوجّه ميسره كه در حراست نواب جعفر قلى خان بود شد . نواب جعفر قلى خان قصد او كرده از قضا رودى عميق در ميانه بود نواب معظم ركاب بر اسب كشيده از آن رود گذشتند و بعضى از دليران نيز به ايشان پيوستند و جنگ درگرفت . بعد از كشش و كوشش وهنى در سپاه لطفعلى خان پديدار آمد ، در اين اثنا جماعتى به كمك سپاهيان لطفعلى خان آمدند و ديگر باره نايرهء قتال اشتعال يافت و كار جنگ سخت شد . شهريار كامكار محمّد ولى خان قاجار را با فوجى به معاونت و امداد نواب جعفر قلى خان فرستاده ولى قبل از وصول محمّد ولى خان نواب جعفر قلى خان جمعيّت دشمن را متفرّق و آن جماعت را منهزم كردند . لطفعلى خان نيز از قفاى رفقاى خود به قلعه و شهر شتافت ، دو هزار نفر از لشكريان او مقتول و هشت هزار نفر اسير و دستگير شدند . على الصّباح رايت ظفرآيت و اردوى كيوان شكوه به يك فرسخى شهر شيراز آمد و دو ماه اين بلده را در بند محاصره داشتند و بلوكات حوالى عرصهء نهب و غارت بود و عرصه بر مردم تنگ . حضرت شهريار نصفت آثار صواب در مراجعت ديدند . لهذا روز پنجشنبه سيّم شهر ذيحجه عنان يكران دولت را به طرف اصفهان منعطف فرمودند و مصطفى خان قاجار دولّوى را با سه هزار نفر در آنجا گذاشتند و زمام حكمرانى اصفهان را در دست محمد حسين خان پسر باقر خان خراسكانى اصفهانى گذاشته موكب معلّى از اصفهان به دار الخلافهء طهران تشريف‌فرما شد - هم در اين سال نهال آمال شهريار ايران بارور و باثمر گرديده يعنى حضرت قادر متعال نواب جهانبانى ( خاقان خلدآشيان فتحعلى شاه ) را پنج پسر والاگهر كرامت فرمود : اوّل نواب محمّد على ميرزا كه از بطن گرجيّه تفليسيّه متولد شدند در شب هفتم ماه ربيع الثانى - دويّم نواب محمّد قلى ميرزا در بيست و سيّم شهر رمضان متولّد شدند از بطن صبيّهء محمّد خان قاجار پدر سليمان خان قاجار قوانلوى - سيّم نواب محمّد ولى ميرزا كه روز غرّه شوال از بطن مستورهء