محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1991
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
[ سنهء 1296 هجرى - سنهء 1879 مسيحى ] آسيا - ( ايران ) - امور دولت در اين سال به يمن توجّهات اعليحضرت همايون شهريارى قرين انتظام و آراستگى تمام است - در ماه محرّم اين سال به امر همايون و از وجوه خاصّهء دولت و به مباشرى جناب امين السلطان شروع به ساختن راه شوسه ( كالسكهرو ) و منازل و اقامتگاهها از دار الخلافه طهران الى آذربايجان و سرحد ارس شد كه بعدها نيز تدريجا بر ساير راههاى ايران الى سرحدّات به همين طور ساخته شود - دستهاى از قشون سوارهء ايران را به وضع سوارهء قزاق روس و به رياست و معلّمى كلنل دمنتويج صاحبمنصب روسى ترتيب و برقرار كردند ، و نيز هفت فوج از قشون عراقى را با ششصد نفر توپچى عجالتا بهطور نمونه انتخاب و به سبك و وضع قشون اطريش مرتّب كرده يك دسته صاحبمنصب به رياست كلنل شيونووسكى و شيونووتيس براى تعليم و رياست افواج مزبوره از دولت اطريش استخدام نمودند - جشن ولادت همايون را در ششم صفر المظفر به رسم معمول همه ساله جناب سپهسالار اعظم با شكوهى تمام گرفته به اعطاى يك حلقه انگشترى الماس بريليان از طرف اعليحضرت همايون مفتخر شدند - توليت درياى نور و نوشتجات و اسناد و نامههاى عظيم الشأن دولتى به عهدهء جناب حاجى محمّد رحيم خان خازن الملك كه از خدمت صندوقدارى استعفا نموده بود مفوّض شد - مهديقلى خان پيشخدمت خاصّه به منصب ميرآخورى اصطبل مبارك سرافراز گرديد - حكومت عراق و مضافات به عهدهء حكيم الممالك پيشخدمتباشى سلام موكول آمد - در صفحهء خراسان بكنج سردار تركمان با جمعى سواره و پياده از اوبهء خود كه به عزم تاخت و دستبرد حدود خراسان آمده سپاه منصور ساخلو سرحد آنها را تنبيه و كيفرى بسزا دادند - رحمت اللّه خان سارى اصلان به اعطاى يك قطعه نشان تمثال همايون مفتخر آمد - جناب ميرزا عباس خان معاون الملك به يك حلقه انگشترى الماس سرافراز گرديد - جناب امين لشكر وزير گمرك به اعطاى يك ثوب خرقه از ملابس مخصوصه مباهى شد - ساعد الدوله حبيب اللّه خان سرتيپ اوّل