روز بيست و پنجم بعد از وداع با اعليحضرت امپراطور و جميع خانوادهء امپراطورى با كالسكهء بخار عزيمت ورشاو فرمودند - روز بيست و ششم يكساعت و نيم به غروب مانده وارد شهر شدند . منزل اعليحضرت همايون در اين شهر قصر لازنسكى است - حاكم و صاحبمنصبان متوقّف اين بلد و اعيان در پذيرائى موكب اعلى كمال اهتمام را به عمل آوردند - شب چهارشنبه بيست و ششم و پنجشنبهء بيست و هفتم در ورشاو اقامت شد و موزه و سيرك و بعضى مواضع ديگر اين شهر را تماشا فرمودند - جمعه بيست و هشتم عازم برلن شدند ، و شب يكشنبه سلخ جمادى الاولى وارد برلن گرديدند و تشريفات كامله از مقدم مبارك به عمل آمد - روز سلخ اعليحضرت امپراطور گليوم به ديدن اعليحضرت همايون آمدند و اظهار مخالصت و و داد كامل از جانبين شد - منزل اعليحضرت همايون همان عمارت دولتى است كه در سفر سابق فرنگستان در آن منزل داشتند - بعد از نيمساعت اعليحضرت همايون به بازديد اعليحضرت امپراطور تشريف بردند - عصر اين روز در حالتى كه اعليحضرت امپراطور در كالسكه روبازى نشسته گردش مىكردند شخصى دكتر شارل بنلنگ نام از خاندان معروفى از طبقهء موسوم به سسياليست دمكرات با تفنگى كه چهارپاره زيادى پر كرده بود دو تير به طرف اعليحضرت معظم خالى نموده چون كلاه‌خود به سر داشتند سر ايشان محفوظ مانده ولى حوالى شانه و گردن ايشان مجروح گرديد و اين سانحه زياد مايهء تألّم اعليحضرت همايون و جميع ناس شد - سه هفته پيش از اين هم يك نفر از طبقهء مذكوره طپانچهء شش لوله به اعليحضرت امپراطور انداخته امّا آسيبى به ايشان نرسانده - شنبه غرّهء جمادى الثانيه دو ساعت به غروب مانده به عزم بادن‌باد انتهاض فرمودند ، روز دويّم به اين شهر وارد گرديدند ، و پس از پنج روز توقّف در آنجا و سير و تفرّج و شكار و تماشاى اماكن متنزّهه روز يكشنبهء هفتم يك ساعت به ظهر مانده با كالسكهء بخار عازم پاريس شده و در بين راه شهر استرازبورغ را تماشا فرمودند - دوشنبه هشتم صبح بسيار زود وارد دار الملك پاريس گرديدند ، در گراندهوتل يعنى مهمانخانهء بزرگ منازل و اطاقهاى خوب براى اعليحضرت همايون و ملتزمين ركاب اعلى اجاره و معيّن شده بود . همهء پادشاهان كه به پاريس مىآيند در همين مهمانخانه