محمد حسن خان اعتماد السلطنه

1967

تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )

زوجهء خود به پطرزبورغ . ( روس ) - در دهم نوامبر اين سال كه مطابق است با جمعه بيست و دويّم شوّال خطبهء اعليحضرت امپراطور در مسكو با حضور رجال دولت و اعيان و اشراف مملكت قرائت كرده آشكارا بيان مىنمايد كه اگر اجماع دول فرنگ نتوانستند قرارى در رفاهيت عيسويان رعيت عثمانى بدهند من مسلّما بشخصه حاضر هستم كه كمال رعايت را به آنها بنمايم ، و سه روز بعد عساكر اردوهاى جنوبى مأمور توقّف در ايالت ادسا گرديدند - نواب گراندوك نيكلا برادر امپراطور سردار اين اردو گرديد - اردوى مذكور عبارتست از دويست و شانزده هزار پياده و چهل و نه هزار و دويست نفر سواره و ششصد و چهل و هشت عرّاده توپ و دويست كرور منات عجالتا از براى تدارك جنگ دولت از داخلهء مملكت استقراض نمودند و مقرّر شد كه از آن به بعد وجه گمرك زر مسكوك باشد نه پول ديگر - تمام اهالى روس از هر مملكت و هر نقطه عريضه‌ها به امپراطور روس نوشته دعاى خير به اعليحضرت معظم مىنمايند كه به خيال آزادى عيسويهاى عثمانيست - در اوّل دسامبر كه مطابق با جمعهء چهارم ذيقعده است نواب گراندوك نيكلاى سپهسالار برادر اعليحضرت امپراطور كه سردار عساكر جنوب بود به سمت كشين‌يف كه معسكر اردوى روس بود حركت كرد - فوت اميرال كراب وزير بحريّه در زمستان - فوت گراندوك دوشس مارى خواهر اعليحضرت امپراطور - الحاق مملكت خوقند به متصرّفات روس در تركستان و موسوم نمودن اين ايالت را به ايالت فرغانه - فتوحات و غلبهء ژنرال اسكبلف سردار بر طايفهء قراقرقيز . ( سود و نروج ) - فوت مادر پادشاه در تابستان . ( سويس ) - دخل اين مملكت در اين سال هشت كرور و دويست و چهل و يك هزار و پانصد و پنجاه و دو تومان و ششهزار دينار است و خرج هشت كرور و چهارصد و بيست و هفت هزار و شصت تومان . ( عثمانى ) - جنگ سخت دولت با ياغيان هرزگوين و بسنى - كنت اندراسى صدراعظم اطريش دستورالعمل و يادداشتى براى استمالت ياغيان هرزگوين و بسنى كه به امضاى دول روس و آلمان و انگليس رسيده است به اسلامبول روانه مىسازد و اصول اين دستورالعمل و يادداشت مبنى بر اين بود : ( آزادى تام و تمام اهالى در مذهبى كه پيروى مىكنند ) ، ( قانون در وضع اخذ