منچيكوف و كلنل بيزاك به اتّفاق جناب صدراعظم از حاجى ترخان به اجازهء همايونى از جلو به مسكو رفتند - روز پنجشنبه هفدهم پس از سير و تماشاى اماكن متنزهه و آثار قديمه حاجى ترخان از روى رود ولگا به واسطهء كشتى عزيمت ساريتسين فرموده عصر روز هيجدهم به شهر ساريتسين نزول اجلال فرمودند در اينجا نيز تشريفات مقرّره قدوم سلطنت به عمل آمده بود . از اينجا به كالسكهء بخار نشسته روانهء مسكو شدند - پرنس دالقوريكى حاكم شهر مسكو به استقبال موكب همايون آمد و با تشريفات تمام به شهر مسكو ورود فرمودند . منزل اعليحضرت همايون و ملتزمين ركاب در عمارت كرملين بود كه مزيّن به انواع اسباب گرانبهاى نفيس و از ابنيهء عاليهء سلطنتى و مقرّ سلاطين قديم روسيّه است - يك شب هم در خانهء پرنس دالقوريكى به بال تشريف‌فرما شدند و روز بيست و سيّم عزيمت پطرزبورغ فرموده ، روز بيست و چهارم به شهر پطرزبورغ نزول فرمودند - اعليحضرت امپراطور كل ممالك روس آلكساندر دويم با نواب وليعهد و ساير شاهزادگان خانوادهء سلطنت درگار به استقبال حاضر بودند ، و اعليحضرت شاهنشاه ايران را با كمال گرمى پذيرفته با تشريفات تمام به عمارت سلطنتى ورود دادند و نشان سنت آندره كه اعظم نشانهاى دولت روس و مكلّل به الماس است با حمايل آبى از جانب اعليحضرت امپراطور آورده به اعليحضرت شاهنشاه ايران اهدا و تقديم نمودند و از پذيرائى قدوم مبارك نكته‌اى فروگذار نكردند - بندگان همايون يك روز به ميدان مشق ، و يك روز به تماشاى موزهء ارمى تاج ، و يك روز به تماشاى مشق سواره نظام ، و بعد به بانك و ضراب‌خانهء دولتى ، و يك روز به تماشاى پطرهوف و كرنشتاد ، و يك شب در شهر سارسكوسلو به دعوت شام تشريف‌فرما شده و در اين شب اعليحضرت امپراطور به جميع ملتزمين ركاب اعليحضرت شاهنشاهى اعطاى نشان و انگشترى و ساعت و غيره فرموده ، روز دويم ربيع الثانى اعليحضرت همايونى بعد از وداع با اعليحضرت امپراطورى از راه ويلنا كه شهر روس و كونيكس بورغ كه شهر پروس است عزيمت آلمان و پروس فرموده و روز چهارم عازم برلن گرديدند ، عصر وارد گار برلن شده اعليحضرت امپراطور گليوم و نواب وليعهد پسر ايشان و ساير شاهزادگان خانوادهء سلطنت و وزرا و اركان دولت