محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1830
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
دولتى نيز در اين عمل شنيع با آنها شريك است در صعيدا ، و بيروت ، و دمشق ، و دير القمر نسبت به عيسويها قتل و غارت سختى واقع مىشود - نسبت به قنسولهاى دول فرنگ نيز بىاحترامى سخت وارد مىآيد - در شهر دمشق مدت پنج روز متواليا مسلمانها هركجا عيسويان را گير مىآورند به قتل مىرسانند حتى قنسول هلاند مقتول ، و قنسول ينگىدنيا مجروح گرديد ، قشون دولت عثمانى رفع غايله نكرده بلكه كمك مىنمايند - امير عبد القادر الجزايرى كه در دمشق سكنى داشت جمعى از عيسويان را از قتل نجات داده در تحت حمايت خود نگاه مىدارد - اعليحضرت سلطان محض شنيدن اين اخبار وزير امور خارجهء خود فؤاد پاشا را مأمور دمشق مىنمايد - دولت فرانسه جدّا درصدد تحقيق اين عمل است و دول فرنگ را با خود شريك مىسازد - ورود فؤاد پاشا در بيروت و حبس جمعى از اشرار و قتل بعضى از آنها ، على الخصوص خورشيد پاشا والى شام كه متّهم به اين عمل است محبوس مىشود - بعضى از سردارهاى بزرگ معتبر كه تقريبا هفتاد نفر مىشدند به حكم فؤاد پاشا به سياست مىرسند - ورود عساكر فرانسه از راه دريا به بيروت - مأمورين دول فرنگ از براى تحقيق اين مقدّمه در تمام ايالت شام گردش مىكنند - بالاخره بعد از تنبيه اشرار خسارتى كه به طايفه مارونيت وارد آمده است على التخمين به شش كرور تومان ايران مقرّر مىدارند كه چهار كرور دولت عثمانى از خزانه و دو كرور طايفه دروز بدهند - از سى هزار نفر دروز كه مرتكب اين اعمال شنيعه شدند هزار و دويست نفر بيشتر سبب شرارت و قتل بودند اين مبلغ را اين هزار و دويست نفر بايد بدهند - شورش در ايالت آلبانى - قتل والى منتنگر و دانيل - نصب برادرزادهء او در سنّ نوزده سالگى به جاى او - فوت والى سربى ميلش و ولايت پسرش ميشل به جاى او - ايجاد قانون در مملكت تونس - افتتاح راهآهن به قستنجه - كسوف شمس بالتمام در هيجدهم ژوليه اوايل تابستان كه عثمانيها اين را دليل شومى دانستند . ( فرانسه ) - استعفاى مسيو والفسكى از وزارت خارجه و نصب توونل كه سابقا در اسلامبول سفير كبير بود به جاى او - ورود آخر دستهء قشون فرانسه به پاريس از ايطاليا به اتّفاق مارشال وايّان - فوت كران دوشس استفانى از اقوام مادرى ناپليون سيّم امپراطور فرانسه