همايون اعليحضرت شاهنشاهى را چنين مسطور فرموده‌اند : السّلطان ناصر الدّين شاه ، ابن السّلطان محمّد شاه ، ابن الوليعهد الاعظم عبّاس ميرزا ، ابن السلطان فتحعلى شاه ، ابن حسينقلى خان الشهير به جهانسوز شاه ، ابن السلطان محمد حسن خان ، ابن الامير فتحعلى خان ، ابن الامير شاهقلى خان ، ابن محمّد ولى خان ، بن مهديخان بن محمّد قلى آقاى قاجار - از طايفهء اشاقه‌باش از تيرهء قوانلو - و در دولت صفويّه از همهء امراى بزرگ از طوايف استاجلو و شاملو و تكلّو و ذو القدر و غيره خيانت ظاهر شده ، و مورد سخط سلاطين شده‌اند از طايفهء قاجاريّه كه مصدر خدمات بزرگ بوده‌اند و چند بار به سفارت روم و هندوستان رفته‌اند هيچ خلافى سر نزده است - انتهى . مرحوم رضا قلى خان امير الشعراء متخلّص به هدايت - روّح اللّه روحه - كه از معارف و اكابر مصنّفين و نويسندگان اين زمان مزيّت اقتران است در كتاب روضة الصّفاى ناصرى مىنويسد : اصل اصيل ايل جليل قاجار به ترك بن يافث بن نوح عليه السّلام مىپيوندد ، و قاجار طايفه‌اى از طوايف ترك‌اند ، و گفته‌اند چون اين ايل جليل از اولاد قاجار نويان بن سرتاق نويان بن سابانويان بن جلاير بن نيرون بوده‌اند ، به اسم جدّ اعلى شهرت نموده ، و قاجار منقسم به سه طايفه شده : سلدوس و تنكقوت و جلاير - طايفهء سلدوس اصلا به ايران نيامده‌اند ، و طايفهء تنكقوت سى چهل خانوار بوده به طوايف مغول پيوسته‌اند ، و جلاير در اكثر بلاد توران و ايران مكنت و حشمت يافته‌اند ، و مانند قاجار و ساير طوايف معروف شده‌اند . امّا سرتاق نويان پدر قاجار نويان به فرمان آباخاقان مغول به اتابيگى ارغون خان معزّز و منصوص و مكرّم و مخصوص مىبوده و به وكالت و نيابت آن پادشاه ذيجاه از كنار نهر جيحون تا حدود رى حكمرانى و فرمان‌گذارى مىنموده ، و از قزل‌آقاج مغان تا حدود نيشابور مملكت خاصّهء او بوده ، و كسى در آن تصرّف و شركت نداشته ، و غالبا سرتاق نويان در ولايت گرگان مىزيسته ، و اولادش در استرآباد و مازندران زياد شده . بعد از فوت سرتاق نويان در زمان غازان خان ولايت سرتاق به پسرش قاجار نويان مفوّض شد ، و قاجار نويان اميرى باحشمت و شجاعت و لشكركشى باشهامت و مناعت