محمد حسن خان اعتماد السلطنه

1793

تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )

گرفتند - هم در اين سال فتح هرات اتفاق افتاد بدين شرح كه بعد از خلع شدن صيد محمّد خان ظهير الدوله و نصب شاهزاده محمد يوسف به حكومت و امارت هرات امير دوست محمّد خان امير كابل به هواى فتح هرات افتاد ، شاهزاده محمّد يوسف به دولت عليّه استعانت جست ، نواب حسام السلطنه قشونى از خراسان با سام خان ايلخانى به امداد فرستادند ، امّا افاغنهء هرات به اغواى امير دوست محمّد خان امير كابل درصدد مخالفت و منع سام خان ايلخانى از ورود به هرات برآمدند ، از اينجا معلوم اولياى دولت عليّه شد كه امر هرات به اغواى دوست محمّد خان امير كابل قرين بىنظمى و اختلال ، و شاهزاده محمّد يوسف كه مطيع و تابع اين دولت قوىشوكت بود نيز جهلا بر سر خودسرى است . لهذا به صلاح اولياى دولت قاهره نواب حسام السلطنه فرمانفرماى خراسان عزيمت تسخير و تصرّف هرات را تصميم و لشكر بدان صوب كشيده پس از چندى محاصره شاهزاده محمّد يوسف دستگير و سرتيپ عيسى خان نيز كه پس از شاهزاده محمّد يوسف به اغواى اميردوست محمّد خان هواى حكومت هرات داشت مطيع و منقاد و شهر هرات با جميع ولايات و نقاط تابعه قهرا مفتوح و مسخّر سپاه منصور شد و در چهارم ربيع الاول مژدهء اين فتح بزرگ به دار الخلافهء باهره رسيد . و نظر به تدابير صايبهء جناب صدراعظم كه در كار اين جنگ كرده بودند يك ثوب كاتبى سمور ابره رضائى چهل‌بند بسيار اعلى كه بندهاى آن مرصّع به جواهر ثمينه بود از ملابس خاص همايون به جناب معظم مرحمت فرمودند . يك قبضه عصاى مرصّع به نواب حاجى محمّد ولى ميرزا عطا شد و جمعى ديگر از عواطف و انعامات ملوكانه بهره‌ياب گشتند - ميرزا محمّد حسين دبير الملك و احكام‌نويس نظام به يك ثوب جبّهء ترمهء كشميرى و يك قطعه نشان اوّل سرتيپى با حمايل آن سرافراز گرديد - ميرزا عباس خان منشى اوّل وزارت امور خارجه نيز به خلعت همايون مفتخر گشت - و براى نواب حسام السلطنه والى خراسان يك قطعه گل كمر مرصّع به جواهر گرانبها و دشنه با نيام زرين و قبائى زربافت و چهار هزار تومان انعام مبذول داشتند - و ميرزا محمّد قوام الدوله وزير خراسان و سام خان ايلخانى خراسان را به خلاع قيمتى مفتخر فرمودند ، و سام خان ملقّب به شجاع الدوله گشت و هزار و