محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1716
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
- كتاب نظام ناصرى از مؤلفات نواب بهرام ميرزا ( معز الدوله ) در دار الخلافه طبع و منتشر شد - برج و بارهء دار الخلافه تعمير شد - موكب همايون هيجدهم رجب از قزوين تشريففرماى صفحات عراق شد - حاجى على خان فراشباشى والد مؤلف را اداره و اختيار عمارات ديوانى كل ممالك محروسه دادند - در مراغه سيدى عراقى صفحهاى از آهن ساخت كه گلوله بر آن كار نمىكرد و مدّعى بود كه با همين آهن زره مىسازد كه گلوله را در آن اثرى نيست نسبت صنايع غريبه نيز به او مىدادند - در قزوين به جهت منع سيل سدّى سديد به امر دولت بستند - سربازان فوج سوادكوهى را كه نواب مهديقلى ميرزا فرستاده بود در دار الخلافه سان دادند - محمّد ولى خان بيگلربيگى استرآباد به قصد تدمير تراكمه با سه هزار نفر از سواره و پياده از شهر حركت كرد - موكب همايون دوازدهم شعبان تشريففرماى سلطانآباد شد و در اين سفر در منزل آشتيان مولودى ذكور از صلب مبارك شاهنشاهى روشنىبخش ابصار گرديد - جباخانه در همهء بلاد ايران خاصّه در دار الخلافهء طهران داير و انواع اسلحهء ممتاز ساخته شد و همچنين مهتاب به جهت آتش دادن توپ - موكب همايون روز نهم شعبان وارد بروجرد شده باغ شاه به ورود مسعود مزيّن گرديد - حاجى محمّد حسين كاشانى پارچهاى از پنبه و كج در كاشان ترتيب داده و بافته به ضخامت ماهوت ولى لطيفتر و بادوامتر و دو هزار ثوب كليجه از آن براى اهل نظام به رسم على الحساب به ثوبى چهار هزار و پانصد دينار ابتياع شد - افواج و سواره زياد در اين سال از غالب بلاد و ايلات گرفته و در غالب ولايات قرار ساخلو و مشق افواج شد ، و امر قشون ايران خيلى ترقّى كرده و منظّم شد و قشونى لايق به جهت نظم حدود گرگان و استرآباد و خراسان و دفع تراكمه به همهء آن حدود فرستاده شد و تمام حدود شرقى و غيره ايران منظم و امن و مصفّا گرديد - از اتفاقات غريبهء اين سال آنكه گاوى در رشت حامله بوده و وضع حملش نمىشده صاحب گاو به توهّم اينكه مبادا بميرد آن را ذبح نموده شكمش را شكافته گوساله بيرون آمده كه دو سر داشته يكى بزرگتر و ديگرى فى الجمله كوچكتر تا گردن كه چسبيده به شانه است دو تا بوده و دست و پا و سينه و شكم موافق قاعده يكى و دم آن باز دو تا بود دكتر شليمر آن گوساله را گرفت كه تشريح