محمد حسن خان اعتماد السلطنه

1675

تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )

گشت و ضعف قوت گرفت و وجع نقرس شدت يافت ، امناى دولت و كارگذاران متزلزل ، و يكباره به خيال ذات همايون بودند لهذا فتنه‌جويان و قطّاع الطريق موقعى به دست آوردند و راهها مخوف گرديد و اطباى ايرانى و روسى و فرنگى به معالجه اعليحضرت شهريارى آمدند و مزاج مبارك روى به بهبودى نهاد و در عيد صيام سلام عام منعقد و قاطبهء خدام آستان مبارك به زيارت جمال شهريار غازى فايز و پروردگار عالميان را حامد و شاكر گرديدند - هم در اين سال ژنرال درانسوف جانشين قفقاز به حكمرانى گرجستان آمد و ميرزا جعفر خان مشير الدوله براى تهنيت ورود او با يك قطعه نشان تمثال همايون و يك رشته تسبيح مرواريد روانهء تفليس شد ، و از جانب نواب بهمن ميرزا حكمران آذربايجان محمّد خان بيگلربيگى ابن فتح على خان بن هدايت اللّه خان رشتى با هدايا نيز به همين قصد حركت كرد و پس از انجام مأموريت هر دو فرستاده بازگشتند - هم در اين اوان به سبب ناخوشى و ضعف بنيهء اعليحضرت شهريار غازى خيالات متشتت شده بعضى هواخواهى حضرت مستطاب وليعهد دولت عليّه و برخى به خيال همراهى با نواب بهمن ميرزا و جماعتى دور اللهقلى ميرزا ابن موسى خان بن حسينقلى خان كه دخترزادهء خاقان مغفور و ربيب حاجى ميرزا آقاسى بود جمع شدند و همه به‌طور نفاق باهم اختلاطى داشتند چون مزاج همايون رو به بهبودى نهاد اللهقلى ميرزاى ايلخانى را به حكومت بروجرد و گلپايگان فرستادند و شاهزاده ملك قاسم ميرزا ابن خاقان مغفور البسه اللّه حلل النور كه سابقا حكومت بروجرد داشت از دار الخلافه به آذربايجان مأمور شد كه يكهزار تومان از ميرزا نظر على حكيمباشى قزوينى مصادره گرفته ارسال دارد و حكيمباشى مشار اليه به قم رفته در آنجا اقامت كرد و ميرزا آقا خان وزير لشكر را احضار فرموده در حضور مبارك چند چوب يا ساق بر پاى او زدند و ميرزا رحيم پيشخدمت را بر او گماشته تا ده هزار تومان از او به‌طور مصادره دريافت نمايد و برادر بزرگتر ميرزا آقا خان ميرزا فضل امير ديوان را به توقف كاشان محكوم ساختند و شعلهء خيالات فتنه‌انگيز جماعت رو به انطفا نهاد ولى مقدمهء فتنهء خراسان كه آن نيز از نتايج خيالات متشتت بزرگان دار الخلافه بود شروع كرد - هم در اين سال مردم زنجان بر على اشرف خان ماكوئى بشوريدند و احمد خان