محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1655
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
حاجى خان بر سر دريافت آذوقه نزاع درگرفت و ملازم حاجى خان مقتول شد . حاجى خان متغيّر شده حكم كرد تمامى اهل كرند را مقيّد كرده به دار الخلافه برند . مردم به اشارهء حياتقلى خان بشوريدند و حاجى خان شكّى را محصور نمودند . او با تير تفنگ چند تن را بكشت . كرنديها نيز از پائين و بالا به منزل حاكم درآمدند و او را بكشتند . و بعضى جهت مقتول شدن حاجى خان شكّى را چيز ديگر گفتهاند . در هرحال پس از سنوح اين سانحه اهالى از بيم مؤاخذه و سياست به خاك عثمانى داخل شدند و حكمى به عليرضا پاشا والى بغداد صادر شد كه آن جماعت را راه نداده و نگاهدارى نكرده معاودت دهد . پاشاى مشار اليه اطاعت نمود و آنها بازگشته به تدريج ايمن گشتند و عبد الحسين خان جوانشير به حكومت آن سامان روانه شد - هم در اين سال ميرزا محمّد تقى علىآبادى صاحبديوان كه در دانش و بينش و خلق و خوى مثل و مانندى نداشت در جمعهء هفدهم ماه ربيع الثانى در دار الخلافه درگذشت - و شاهزاده فتحعلى ميرزا پسر شهريار غازى كه چهار ساله بود وفات نمود - و مستر رياخ حكيم انگليسى براى استمزاج جديد مصالحه ما بين دولتين ايران و انگليس به دار الخلافه آمده ، چون مانعى و اكراهى در امناى دولت عليّه نديد براى اعلام به لندن بازگشت و مكنيل صاحب مأمور شده به دار الخلافه آمد و عهدنامه ما بين دولتين مجدّد شد . اروپا - مزاوجت ملكه با پرنس البرت از شاهزادههاى ساكس كبورگ كتا - نجات يافتن ملكه از يك قتل ناگهانى - فرستادن چند فروند كشتى جنگى به درياى چين - مسئله شرقيه در اين سال عنوان مىشود و از آن وقت تاكنون اين مسئله فيما بين اهالى مغرب و مشرق مطرح است . توضيح آنكه انگليس و فرانسه و اطريش و پروس و روس و عثمانى مطالبى را كه راجع به مملكت عثمانيست مسئله شرقيه مىنامند و دول مشار اليهم از اين سال تاكنون در مسئلهء مزبوره مداخله مىكنند - لرد پالمرستن وزير انگليس با دولت روس اتّفاق كرده بر ضدّ فرانسه در حمايت محمّد على پاشاى مصرى اقدامات مىنمايند ، و انگليس و روس و پروس و اطريش در لندن مجلس كرده در اين مجلس محمّد على پاشا را والى بالاستقلال