محمد حسن خان اعتماد السلطنه

1629

تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )

در تبريز جهانگير ميرزا و خسرو ميرزا و احمد ميرزا و مصطفى ميرزا [ را ] كه آثار خلاف از وجنات حالشان پديدار بود به قلعهء اردبيل فرستاده موقوف داشتند ، و محمّد خان امير نظام كه در سرحدّ ولايت ايران و ارزنة الروم با محمد اسعد پاشا گفتگوى استرداد اموال منهوبه تجار متعلقهء به دولت عليّهء ايران را در ميان داشت در اين وقت به امر همايون به تبريز بازگشت و با نواب فريدون ميرزا نايب الايالهء آذربايجان در اين شهر بماند و هنگام حركت موكب اعلى از تبريز جهانگير ميرزا و خسرو ميرزا از طريق خلاف به راه بىبصرى رفتند ، و موكب همايون با شش هزار لشكر پياده نظام و چهار عرّاده توپ و سه هزار سوار جرّار از تبريز عزيمت دار الخلافه فرمود ، و نواب بهمن ميرزا كه در اردبيل حكومت داشت با فوج بهادران در منزل ميانج به تقبيل ركاب اعلى فايز گشت ، و نواب ركن الدوله در نيك‌پى و سرچم به اردوى اعلى پيوسته اظهار داشت كه اعليحضرت پادشاهى به آذربايجان قناعت كرده باقى ممالك ايران به عادلشاه تفويض شود ، بنابراين عرض سخيف از حضور اعلى محروم و در مكان خود موقوف آمد - نيز در عرض راه نواب شعاع السّلطنه فتح اللّه ميرزا با سيورسات و پيشكشى به حضور آمد و حكومت خمسه يافت - و در خرّم‌دره منوچهر خان معتمد الدوله با دو هزار سوار و جمعى تفنگچى و چهل هزار تومان پيشكشى به ركاب اعلى پيوسته مورد الطاف ملوكانه گشت - و فضلعلى خان قراباغى با دو هزار سوار و پانصد غلام خاصه و پنج عرّاده توپ از زنجان بطور مقدمة الجيش گشته روانه شد و در منزل سياه‌دهن به مقدمهء سپاه امامويردى ميرزاى ايلخانى رسيده آنها را مقهور كرد پس از آن سران سپاه همه به ركاب اعلى پيوستند و امامويردى ميرزا نيز ناچار روى نياز به دربار همايون آورده ملتزم خدمت گرديد ، و آصف الدوله اللهيار خان كه در قم بود با ميرزا محمّد تقى علىآبادى صاحبديوان در قزوين به حضور اقدس شرفياب شد - و از اينطرف محمّد باقر خان خال اعليحضرت شهريار كه در طهران متوقف بود به اشارهء امناى دولت رؤساى عساكر مازندران را با خود متفق ساخت و عادلشاه را از نزديك شدن موكب همايون اعليحضرت محمّد شاه آگاه كرده از جلوس ممنوع داشت ، و محمّد جعفر خان كاشانى وزير او را مأخوذ و اموال او را ضبط كرده مراتب را به عرض رسانيد - سركار اقدس اعلى به