محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1606
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
ميرزا نهادند ( اعليحضرت همايون ناصر الدين شاه خلد اللّه ملكه و سلطانه ) - هم در اين اوان موكب خاقانى به سرچشمهء آب زايندهرود و آب كرن تشريف بردند و از آنجا به قريهء دهكرد چارمحال نزول اجلال فرمودند . و از آنجا كه مقصود از احضار حضرت مستطاب نايب السلطنه وليعهد از كرمان نظم خراسان بود حضرت معظم خسرو ميرزا فرزند خود را با يوسف خان گرجى امير توپخانه به توقّف كرمان مأمور و سليمان خان سرهنگ را با فوج شقاقى به يزد فرستادند كه نزد اميرزاده سيف الدوله ميرزا اقامت نمايد و خود با شش عرّاده توپ و سه فوج نظام راه اردوى همايون را پيش گرفتند و در منزل قمشه محمد حسن خان دولّو سالاربار به حضور حضرت مستطاب معظّم مشرّف شده شمشير جواهرنشان مسطور در فوق را تقديم نمود ، و روز غرهء ربيع الثانى در قريهء دهكرد به حضور همايون تشرّف جستند ، و پس از بذل عواطف و مكارم شاهانه كه از جمله جامى از زر ناب بود فرمان اختيار ممالك شرقى متعلقهء به دولت ايران را طولا تا رود جيحون و عرضا تا آب اترك به اسم حضرت مستطاب نايب السلطنه وليعهد نوشته شد و مقرّر گرديد كه از راه سمنان و دامغان روانهء خراسان شوند و ربقهء انقياد كامل بر رقبهء خوانين آن سامان نهند و كليهء آن نواحى را نظمى شايان دهند و پنجاه هزار تومان مخارج سفر به حضرت مستطاب معظم مبذول شد و چون نواب اميرزاده فريدون ميرزا ابن حضرت مستطاب نايب السلطنه از جانب پدر والاگهر نيابت آذربايجان داشت محمد خان زنگنه امير نظام به خدمت نواب اميرزادهء معزى اليه و امارت آذربايجان مأمور شد ، و ميرزا اسحق نبيرهء ميرزا بزرگ قايم مقام به وزارت آذربايجان برقرار گرديد ، و ولايت كرمان به سيف الملوك ميرزا فرزند نواب ظل السلطان مفوّض گشت ، و قرار دادند اميرزاده خسرو ميرزا با يوسف خان امير توپخانه از راه بيابان به تون و طبس و قاينات رفته از آنجا به اردوى حضرت مستطاب نايب السلطنه ملحق شوند ، و على خان پسر عبد الرضا خان يزدى كه به رسم گروگان در ركاب حضرت مستطاب معظم بود به آذربايجان فرستاده شد و حضرت مستطاب نايب السلطنه با حصول اجازه از آستان مبارك به اصفهان تشريف آورده بعد از سه روز توقّف از راه كاشان به ورامين طهران آمده راه خراسان پيش گرفتند و شرح آن بيايد - هم در اين اوان