محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1599
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
خسارت جنگى كه باقى مانده بود يك كرور را بخشيدند و كرور ديگر را پنج سال مهلت دادند و اميرزاده محترما مراجعت كرده در سيّم رمضان به تبريز رسيدند و مدت سفر و سفارت او ده ماه و پانزده روز بود - هم در اين سال موكب همايون خاقانى عزيمت فارس و خوزستان و انتظام آن نواحى و سامان كه خالى از اختلالى نبود نمود ، و ميرزا عبد العظيم خان قزوينى به احضار عبد الرضا خان يزدى مأمور شد و ميرزا يوسف لاهيجى به احضار نواب حسنعلى ميرزا شجاع السلطنه به كرمان رفت و نواب اللهويردى ميرزا با دسته تفنگچى نوائى به سركردگى عبد المجيد خان به قمشه و سميرم روانه شد و غلامحسين خان سپهدار با توپخانه به توقف اصفهان محكوم گشت . و موكب همايون بعد از زيارت حضرت معصومه سلام اللّه عليها از قم به كاشان تشريففرما شدند و در دوازدهم جمادى الثانيه عمارت و سرچشمهء فين كه در يكفرسنگى كاشان است مضرب خيام سلطنتى گرديد و ميرزا محمّد تقى صاحبديوان و منشى الممالك از كاشان روانهء اصفهان شد پس از آن اردوى همايون به جانب اصفهان انتهاض فرموده در قريهء گز سه فرسخى شهر نواب سيف الدوله سلطان محمد ميرزا و ملا على نورى از اجلّهء حكما با اعيان اصفهان به حضور همايون مشرف شدند و باغ سعادتآباد به ورود مسعود مزيّن آمد و پس از شش روز توقّف به جانب فارس حركت كردند و نواب حسينعلى ميرزا فرمانفرماى فارس تا منزل شولكستان به استقبال اردوى معلّى آمد و از اقليد رخصت معاودت يافت و نواب ركن الدوله علينقى ميرزا و سهراب خان گرجى روانهء شيراز شدند كه به تهيّهء ورود موكب مسعود پادشاهى پردازند . روز سيّم رجب موكب همايون به ظاهر شيراز رسيده در باغ فرمانفرما نزول اجلال فرموده و دستهجات پياده و سواره به بلوكات به قشلاميشى رفتند و كل شاهزادگان و امرا و اعيان كه التزام ركاب اعلى داشتند ده روز مهمان نواب حسينعلى ميرزا بودند . نواب حسنعلى ميرزاى شجاع السلطنه نيز از كرمان دررسيد و محمد زكى خان نورى به وزارت او به كرمان رفت و اهالى فارس عموما مورد الطاف خاقانى گرديدند ، از جمله ميرزا محمد على شيرازى وزير فرمانفرما مشير الملك لقب يافت و ميرزا على اكبر كلانتر ولد حاجى ابراهيم خان اعتماد الدوله ملقب به قوام الملك شد و