محمد حسن خان اعتماد السلطنه

1572

تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )

اميرزادهء اعظم محمّد ميرزا به طرف شمكور راند و در خرابه‌هاى شمكور با مددوف تلاقى دست داده به اشتعال نايرهء قتال پرداختند . امير كبير امير خان سردار عزّ شهادت يافت و پس از شهادت او لشكر دست از جنگ كشيدند . مددوف به جانب گنجه راند و اين شهر را متصرّف شد . حضرت مستطاب نايب السلطنه مشغول محاصره شوشى بودند كه اين خبر را شنيدند . فى الفور مهديقلى خان جوانشير را به كوچانيدن ايلات قراباغ و آوردن به قراجه‌داغ مأمور فرمودند و خود از محاصره دست كشيده به دفع مددوف و حفظ گنجه روانه شدند وقتى به حوالى گنجه رسيدند كه مددوف اين شهر را مسخّر كرده بود . حضرت معظم مستعد جنگ مددوف شدند و در اين حال ژنرال بسكويچ با چهار هزار سالدات از تفليس به امداد مددوف آمد و جنگ درگرفت . ابتدا قشون ظفرنمون بر عساكر روس غالب آمدند و از آنجا كه اميرزادگان در محلّ تيررس بودند حضرت مستطاب نايب السلطنه حكم كردند آنها را به جاى دورترى برند چون آنها را بىقاعده حركت دادند نظم قشون بهم خورد و مغلوب گشتند . حضرت معظم ناچار با ملالت به كنار رود ارس آمدند . اعليحضرت همايون ايشان را طلبيده براى دفع ملالت فرمايشهاى تلطف‌آميز فرمودند و چون در غرّه ربيع الاول برفى شديد در طويله شامى باريد موكب همايون عزيمت تبريز نمود - نواب شيخعلى ميرزا و حاجى محمّد خان دولّو و ابراهيم خان قاجار نيز از قبه مراجعت كردند و مهديقلى خان ششهزار خانوار از ايلات قراباغ كوچانيده حضرت مستطاب نايب السلطنه آنها را به حدود مغان و قراجه‌داغ روانه فرمودند و بعضى از دسته‌جات قشون را به تاخت ولايت قراباغ حكم دادند - حسن خان سارى اصلان و مصطفى خان شيروانى و محمّد حسين خان شكّى به غارت اطراف پرداختند و تا دو فرسخى تفليس را تاختند - دو هزار نفر پيادهء هزارجريبى و انزانى با هزار نفر سوادكوهى به محافظت ايروان مأمور شدند و موكب همايون در شب بيست و ششم ربيع الاول از راه مراغه روانهء دار الخلافه شد - مددوف به جهت برگردانيدن ايلات قراباغ از آب ارس عبور كرده به حدود كرملو آمد . حضرت مستطاب نايب السلطنه قاسم خان و حسين پاشاى يوزباشى و رحمت اللّه خان سرتيپ را با دو فوج قراجه‌داغى و محمّد رضا خان سرهنگ فوج دويّم تبريز به مقاتلهء او روانه كردند -