محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1553
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
با خواص خدم در ييلاق همدان و دامنهء الوند توقّف فرمودند ، و در اينجا دوستعلى خان بسطامى معيّر الممالك والد حسينعلى خان معيّر الممالك ، و جعفر قلى خان نوائى ، و ميرزا مقيم مازندرانى به مرض و با وفات كردند . بالجمله در اين سال صد هزار نفر در ايران از ناخوشى و با بدرود زندگانى نمودند و موكب همايون در آخر سال عزيمت دار الخلافه نمود . اروپا - ( انگليس ) - پادشاه هنگام تاجگذارى زوجهء خود را به سمت ملكه بودن معرّفى نمىكند بنابراين مشار اليها از شدّت غصّه هلاك مىشود - جمعيّت انگليس غير از ارلند در اين سال بيست و هشت كرور و چهارصد هزار نفر است و جمعيّت ارلند سيزده كرور و سيزده هزار نفر . ( ايطاليا ) - اغتشاش در اين مملكت خاصّه در ناپل . ( پرتوغال ) - پادشاه پرتوغال كه به برزيل رفته بود بر خلاف ميل اهالى برزيل با مكنت و ثروت زيادى كه داشت به كشتى نشسته به سمت پرتوغال حركت مىكند و دنپدر پسر خود را در برزيل به جاى خود منصوب مىسازد . ( اسپانيول ) - مكزيك ينگىدنيا كه جزو سلطنت اسپانيا بود رأيت آزادى افراشته و آزادى خود را اعلام مىكند و به پادشاه اسپانيول تكليف سلطنت مشروطه با لقب امپراطورى مكزيك مىشود . ( فرانسه ) - دوك دبردو پسر پادشاه موسوم به كنت دشامبرد مىشود - ناپليون در سنّ پنجاه و دو سالگى در جزيرهء سنتهلن مىميرد و عمده سبب مردن او سختگيرى لوو حاكم انگليس در سنتهلن مىباشد - جمعيت فرانسه در اين سال شصت كرور و چهارصد هزار نفر است . ( عثمانى ) - ابتداى شورش يونان آلكساندر ايپ سى لانتى كه از روس آمده است مهيّج فتنه مىباشد وارناودهاى وحشى را در زير رأيت شورش خود جمع مىكند - يونانيها كه در ناحيهء مر هستند عثمانيها را يا بيرون كرده يا به قتل مىرسانند و دمترى يوس نامى را رئيس بر خود قرار مىدهند - انتقام عثمانى بر ضدّ شورشيان - كشيش بزرگ يونانيها كه در اسلامبول بود با چهار نفر كشيشهاى ديگر به حكم سلطان مقتول مىشوند و جمعى ديگر از عيسويان نيز در ساير نقاط به تهمت موافقت با يونانيها به قتل مىرسند - على پاشا كه در يانينا به عثمانى ياغى شده